Nang vú (u nang tuyến vú): Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán

Mặc dù không phải là một căn bệnh nguy hiểm, nhưng u nang tuyến bứu gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, tinh thần và ngoại hình của phụ nữ. Vậy, nguyên nhân nào gây ra nang bứu, triệu chứng phổ biến, phương pháp chẩn đoán và điều trị như thế nào là hợp lý?

Các thắc mắc sẽ được bs. giải đáp trong bài viết dưới đây!

nang bưu

Nang bứu là gì?

Nang bứu là túi chứa dịch trong tuyến bứu. Thường là bệnh lành tính, rất hiếm liên quan đến ung thư. Có thể có một hoặc nhiều nang. Nang bứu thường nhỏ như quả nho hoặc bong bóng chứa nước, mật độ căng, nhưng đôi khi có thể cảm nhận được nang cứng hơn.

Nang bứu thường không cần điều trị trừ khi quá to, gây đau hoặc không thoải mái. Trong các trường hợp như vậy, nang có thể được chọc hút để giảm triệu chứng.

Nang bứu có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, thường gặp ở phụ nữ trước mãn kinh, dưới 50 tuổi và phụ nữ đang sử dụng thuốc hỗ trợ nội tiết tố nữ.

Nang bứu là gì
Để chẩn đoán chính xác u nang tuyến bứu, cần thực hiện các bài kiểm tra và xét nghiệm chuyên sâu

Nguyên nhân gây nang bứu

Mỗi bên ngực chứa các tuyến bứu, được sắp xếp giống như cánh hoa cúc. Các tuyến bứu được chia thành các tuyến con nhỏ hơn để sản xuất sữa khi mang thai và cho con bú. Nang bứu phát triển do sự tích tụ chất dịch trong các tuyến bứu.

Hiện chưa rõ ràng về nguyên nhân gây nang bứu, có thể hình thành do sự thay đổi nội tiết tố trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng. Đó là lý do tại sao nang bứu phổ biến nhất ở những phụ nữ đang trong độ tuổi sinh sản. Một tỷ lệ nhỏ các trường hợp nang bứu xảy ra ở phụ nữ sau mãn kinh.

Nguyên nhân gây nang bứu

Phân loại nang bứu

Nang bứu có thể được phân loại dựa trên kích thước của chúng:

các loại nang bứu

1. Vi nang (Microcysts)

Nang nhỏ (Microcysts): có thể được nhìn thấy trong các xét nghiệm hình ảnh như chụp nhũ ảnh tuyến bứu hoặc siêu âm, nhưng quá nhỏ để cảm nhận được.

2. Nang to (Macrocyst)

Nang to (Macrocyst): có thể sờ thấy và có thể phát triển đến kích thước 2,5-5 cm.

Dấu hiệu có nang bứu (u nang tuyến bứu)

Nang bứu có thể xuất hiện ở một hoặc hai bên ngực. Dấu hiệu và triệu chứng của nang bứu:

  • Một khối tròn hoặc bầu dục, dễ di chuyển, bề mặt trơn mịn.
  • Tiết dịch từ núm vú: Tiết dịch từ núm vú có thể có màu trong, vàng, nâu nhạt hoặc nâu đậm. Tiết dịch từ núm vú là bình thường khi mang thai hoặc cho con bú. Cũng có thể liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt và thay đổi cấu trúc tổ chức u lành tính của bứu. Tiết dịch từ núm vú màu trắng sau khi cho con bú thường ảnh hưởng đến cả hai bên ngực và có thể kéo dài tới hai hoặc ba năm sau khi ngừng cho con bú.
  • Đau hoặc nhạy cảm ở vùng có nang bứu.
  • Kích thước nang bứu tăng và căng trước kỳ kinh nguyệt.
  • Kích thước nang bứu giảm và các triệu chứng khác biến mất sau kỳ kinh nguyệt.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Các kiểu dữ liệu trong lập trình C/C++ (Data type)

Nang bứu không tăng nguy cơ ung thư vú. Tuy nhiên, nang bứu có thể làm khó phát hiện sự tồn tại của khối u mới hoặc các thay đổi khác mà cần được đánh giá bởi bác sĩ. Vú có thể cảm thấy sần và đau khi đến kỳ kinh nguyệt, vì vậy việc quen thuộc với cảm giác của vú trong suốt chu kỳ kinh nguyệt là quan trọng để nhận biết xem có bất kỳ thay đổi nào hay không.

Chẩn đoán u nang tuyến bứu

Chẩn đoán u nang tuyến bứu thường bao gồm khám vú, xét nghiệm hình ảnh (siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh tuyến bứu) và có thể chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết vú.

1. Khám vú lâm sàng

Sau khi hỏi về triệu chứng và tiền sử sức khỏe của bạn, bác sĩ sẽ kiểm tra khối u ở vú và xem có bất thường nào khác không. Sau đó, có thể cần các xét nghiệm khác như xét nghiệm hình ảnh hoặc chọc hút bằng kim nhỏ.

Chẩn đoán u nang tuyến bứu
BSCKI Nguyễn Đỗ Thùy Giang (Trưởng khoa Ngoại Bứu – BV Đa Khoa Tâm Anh) đọc kết quả xét nghiệm cho bệnh nhân

2. Chụp nhũ ảnh

Chụp nhũ ảnh (mammography) là một phương pháp sàng lọc sớm để phát hiện ung thư vú. Phương pháp này sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh bên trong vú. Nang lớn và nhóm nang nhỏ thường có thể được nhìn thấy thông qua chụp nhũ ảnh tuyến bứu. Tuy nhiên, các nang rất nhỏ có thể khó hoặc không thể nhìn thấy trên hình ảnh chụp.

Trong quá trình chụp nhũ ảnh, vú của bạn sẽ được nén lên một bề mặt phẳng để tạo ra hình ảnh rõ ràng. Phương pháp này có thể gây hơi khó chịu hoặc đau nhẹ, nhưng thường chỉ kéo dài trong vài giây.

Chụp nhũ ảnh
Chụp nhũ ảnh giúp sàng lọc và phát hiện các bệnh lý tuyến bứu, bao gồm u nang tuyến bứu

3. Siêu âm vú

Siêu âm vú là một phương pháp an toàn và không xâm lấn, không sử dụng tia X hoặc bức xạ và không gây đau đớn cho người bệnh. Siêu âm vú được khuyến nghị cho phụ nữ trên 40 tuổi hoặc có tiền sử ung thư vú trong gia đình để thực hiện kiểm tra vú định kỳ.

Siêu âm vú giúp bác sĩ xác định xem khối u trong vú là chứa dịch hay là rắn. Một khối u chứa chất dịch thường là u nang tuyến bứu. Một khối u rắn có thể là u bứu lành tính (như u tuyến) hoặc có thể là ung thư vú.

Bác sĩ có thể đề xuất sinh thiết để đánh giá thêm nếu là khối u rắn. Nếu bác sĩ có thể dễ dàng sờ thấy nang bứu, bác sĩ có thể bỏ qua xét nghiệm hình ảnh và thực hiện chọc hút bằng kim nhỏ để hút dịch và làm phẳng nang.

4. Chọc hút bằng kim nhỏ

Trong quá trình chọc hút bằng kim nhỏ, bác sĩ sẽ đưa một cây kim mỏng vào nang bứu và hút chất dịch ra. Thông thường, việc chọc hút bằng kim nhỏ được thực hiện dùng siêu âm để hướng dẫn đúng vị trí chọc kim vào nang. Nếu sau khi hút hết chất dịch và khối u trong vú biến mất, bác sĩ có thể chẩn đoán nang bứu.

  • Nếu chất lỏng không có máu và có màu vàng nhạt và khối u trong vú biến mất, bạn không cần xét nghiệm hoặc điều trị gì thêm.
  • Nếu chất lỏng có máu hoặc khối u trong vú không biến mất, bác sĩ có thể thu thập mẫu chất lỏng để xét nghiệm và cần thêm các xét nghiệm hình ảnh để đánh giá.
  • Nếu chất lỏng không được hút ra, bác sĩ có thể đề xuất kiểm tra bằng xét nghiệm hình ảnh như chụp nhũ ảnh tuyến bứu hoặc siêu âm vú chẩn đoán. Việc hút ít chất lỏng hoặc khối u trong vú không biến mất sau hút chứng tỏ khối u trong vú hoặc là một phần u là khối rắn. Có thể thực hiện sinh thiết một mẫu mô để loại trừ ung thư.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Trọc phú là gì? Người giàu khác trọc phú ở chổ nào?

U nang vú có nguy cơ ung thư vú không?

U nang vú là một khối u lành tính và có thể xảy ra ở phụ nữ ở bất kỳ độ tuổi nào. Tuy nhiên, u nang vú cũng có thể tăng nguy cơ phát hiện ung thư vú. Thực tế, u nang vú là một trong những khối u vú phổ biến nhất ở phụ nữ và có khoảng 1% trở thành ung thư vú.

Khi tìm thấy u nang vú, bác sĩ thường khuyến nghị phụ nữ thực hiện kiểm tra vú định kỳ để phát hiện sớm bất thường về ung thư vú.

U nang vú có nguy cơ ung thư vú không?
Các u nang vú thường không nguy hiểm tính mạng, nhưng có thể gây đau đớn và không thoải mái và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của bệnh nhân.

Điều trị u nang vú như thế nào?

Không cần điều trị cho nang vú đơn giản, những nang chứa chất dịch và không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, được xác định qua siêu âm vú hoặc sau chọc hút bằng kim nhỏ. Nhiều nang vú sẽ biến mất mà không cần điều trị. Nếu nang vú tiếp tục tồn tại, cảm thấy cứng hơn hoặc bạn nhận thấy các thay đổi trên da trong vùng nang vú, hãy đi khám bác sĩ ngay.

1. Chọc hút kim nhỏ (FNA)

Chọc hút kim FNA là một thủ thuật được sử dụng để lấy mẫu tế bào hoặc chất lỏng từ một khối u nang vú nghi ngờ là ung thư.

Chọc hút bằng kim nhỏ có thể được sử dụng để chẩn đoán và điều trị u nang vú, sau đó u nang vú sẽ biến mất và các triệu chứng sẽ mất đi.

Điều trị u nang vú như thế nào?
Quy trình chọc kim nhỏ vào u nang vú nên được thực hiện bởi các bác sĩ, kỹ thuật viên có chuyên môn

Tuy nhiên, đối với một số nang vú, có thể cần chọc hút dịch nhiều lần. Thường gặp trong nang mới xuất hiện hoặc tái phát. Nếu nang vú tồn tại qua hai hoặc ba chu kỳ kinh nguyệt và to hơn, hãy đi khám bác sĩ để được đánh giá thêm.

2. Sử dụng thuốc nội tiết tố

Việc sử dụng thuốc nội tiết tố như thuốc tránh thai để điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt có thể giúp giảm tái phát của nang vú. Tuy nhiên, do tác dụng phụ đáng kể có thể xảy ra, thuốc tránh thai hoặc các liệu pháp nội tiết khác như tamoxifen thường chỉ được khuyến cáo sử dụng cho những phụ nữ có triệu chứng nghiêm trọng. Ngừng sử dụng thuốc nội tiết sau mãn kinh cũng có thể giúp ngăn ngừa nang vú.

3. Phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ nang vú chỉ cần thiết trong những trường hợp bất thường. Phẫu thuật có thể xem xét nếu nang vú gây khó chịu, tái phát hàng tháng hoặc nang tuyến bứu chứa chất dịch kết hợp máu hoặc có những dấu hiệu đáng lo ngại khác.

Trước khi quyết định phẫu thuật, bệnh nhân cần thảo luận với bác sĩ để hiểu rõ về các rủi ro và lợi ích của phẫu thuật, cũng như cách chuẩn bị trước và sau phẫu thuật.

Phòng ngừa nang vú như thế nào?

Có một số cách giúp phòng ngừa nang vú:

  • Thường xuyên kiểm tra sức khỏe: Trong quá trình kiểm tra sức khỏe, bạn có thể yêu cầu kiểm tra cẩn thận tuyến vú để phát hiện các dấu hiệu của u nang tuyến vú.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống: Ăn nhiều rau quả, ngũ cốc, thức ăn giàu chất xơ và giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến sẽ giúp giảm nguy cơ mắc u nang tuyến vú.
  • Tập thể dục đều đặn: Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày và ít nhất 5 ngày/tuần có thể giảm nguy cơ mắc u nang tuyến vú.
  • Kiểm soát cân nặng: Giảm cân và duy trì cân nặng lành mạnh cũng giúp giảm nguy cơ mắc u nang tuyến vú.
  • Hạn chế uống rượu: Uống nhiều rượu có thể tăng nguy cơ mắc u nang tuyến vú.
  • Tránh hút thuốc: Hút thuốc có thể tăng nguy cơ mắc u nang tuyến vú và các bệnh ung thư khác.
  • Tránh sử dụng hormone nội tiết khi chưa được chỉ định bởi bác sĩ: Sử dụng hormone nội tiết như thuốc tránh thai có thể tăng nguy cơ mắc u nang tuyến vú.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Airtable là gì? Ứng dụng của Airtable trong các hoạt động kinh doanh

Để giảm thiểu sự khó chịu liên quan đến nang vú, bạn có thể thử những biện pháp sau:

  • Mặc áo ngực vừa vặn.
  • Áp lực lạnh hoặc nóng: Đặt nước lạnh hoặc nóng có thể giúp giảm đau.
  • Tránh caffein: Mặc dù không có nghiên cứu chỉ ra mối liên hệ giữa caffein và nang vú, nhưng một số phụ nữ cho biết giảm triệu chứng sau khi loại bỏ caffein khỏi chế độ ăn uống của họ. Cân nhắc giảm hoặc loại bỏ caffein trong đồ uống và thực phẩm như sô cô la để xem liệu triệu chứng của bạn có cải thiện hay không.
  • Cân nhắc sử dụng thuốc giảm đau không kê toa nếu bác sĩ khuyên dùng. Một số loại đau vú có thể được giảm bớt bằng cách sử dụng acetaminophen hoặc thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen hoặc naproxen sodium.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mô vú bình thường thường có cảm giác sần hoặc có nốt sần. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy một khối u mới trong vú không biến mất, ngày càng to ra hoặc vẫn tồn tại sau một hoặc hai chu kỳ kinh nguyệt, hãy đến gặp bác sĩ ngay. Ngoài ra, hãy đi khám nếu bạn có bất kỳ thay đổi nào trên da ở một hoặc cả hai bên vú.

Bạn cần chuẩn bị thông tin về các triệu chứng, tiền sử bệnh lý, chu kỳ kinh nguyệt và các thông tin khác như:

  • Mô tả tất cả các triệu chứng của bạn.
  • Thông tin về căng thẳng/stress hoặc những thay đổi gần đây trong cuộc sống.
  • Tất cả các loại thuốc, vitamin, thảo dược và thực phẩm bổ sung mà bạn sử dụng thường xuyên.
  • Lần đầu tiên bạn nhận thấy nang hoặc khối u trong vú là khi nào?
  • Bạn có nhận thấy sự thay đổi về kích thước của nang hoặc khối u không?
  • Bạn đã trải qua những triệu chứng nào và bạn đã mắc những triệu chứng đó bao lâu rồi?
  • Các triệu chứng của bạn xảy ra ở một hoặc cả hai vú?
  • Có triệu chứng nào thay đổi theo thời gian không?
  • Bạn có mắc đau vú không? Nếu có, mức độ đau như thế nào?
  • Bạn có tiết dịch từ núm vú không? Nếu có, tiết dịch từ núm vú xảy ra từ một hoặc cả hai vú?
  • Chu kỳ kinh nguyệt của bạn ảnh hưởng như thế nào đến nang hoặc khối u trong vú?
  • Lần cuối cùng bạn đã chụp nhũ ảnh tuyến bứu là khi nào?
  • Gia đình bạn có tiền sử bị nang hoặc khối u trong vú không?
  • Trước đây bạn có nang hoặc khối u trong vú, sinh thiết vú hoặc ung thư vú không?

Khoa Ngoại bứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh, có đội ngũ chuyên gia, bác sĩ và kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm.

Bệnh viện sở hữu hệ thống máy móc hiện đại mang lại hiệu quả cao trong việc sàng lọc và chẩn đoán sớm các bệnh lý tuyến bứu, bao gồm: Hệ thống máy chụp nhũ ảnh kỹ thuật số 3D (DBT) Mammomat Inspiration; Máy siêu âm GE Logiq E10S, với đầu dò hỗ trợ siêu âm đàn hồi vú, khảo sát mạch máu và hỗ trợ định hướng sinh thiết thông qua siêu âm; Máy MRI 1.5 tesla thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix… giúp phát hiện sớm và đưa ra phương án điều trị an toàn, hiệu quả với các bệnh lý liên quan đến tuyến bứu.

Nếu nang bứu vẫn tồn tại, cảm thấy cứng hơn hoặc bạn nhận thấy các thay đổi trên da trong vùng bứu, hãy đi khám bác sĩ ngay.

Back to top button