Thoái hóa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Viêm khớp thoái hóa là một dạng viêm khớp phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Tình trạng này xảy ra khi lớp sụn bảo vệ đầu xương bị hư hỏng hoặc tổn thương. Nếu không được điều trị kịp thời, có thể dẫn đến nguy cơ tàn tật cho người bệnh.

viêm khớp thoái hóa

Viêm khớp thoái hóa là gì?

Viêm khớp thoái hóa là một bệnh mãn tính gây tổn thương cho sụn và các mô xung quanh khớp. Sụn khớp là lớp mô bao bọc bề mặt xương, bao gồm tế bào sụn và chất tổng hợp. Sụn khớp có chức năng bảo vệ, giảm ma sát trong khớp và hoạt động như một “bộ giảm xóc”.

Viêm khớp thoái hóa là loại tổn thương thường gặp nhất trong hơn 100 loại viêm khớp khác nhau. Nó ảnh hưởng đến khoảng 27 triệu người Mỹ và gần như tất cả những người ở độ tuổi 80. Trước tuổi 70, nam giới dễ bị viêm khớp thoái hóa do chấn thương. Tuy nhiên, sau tuổi 70, tỷ lệ mắc bệnh là bình đẳng giữa hai giới. Theo nghiên cứu, tình trạng này cũng liên quan đến vấn đề về chủng tộc; tỷ lệ mắc viêm khớp thoái hóa ở người Nhật cao hơn so với người da đen ở Bắc Phi, người Đông Ấn Độ và người Bắc Trung Quốc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giai đoạn từ năm 2011 đến 2020 được coi là “Thập kỷ xương khớp”. Riêng tại Việt Nam, một nghiên cứu về tình trạng viêm khớp thoái hóa cho thấy tình trạng này ngày càng phổ biến và có dấu hiệu trẻ hóa; ước tính có 30% người trên 35 tuổi, 60% người trên 65 tuổi và 85% người trên 85 tuổi gặp vấn đề về viêm khớp thoái hóa.

Vị trí viêm khớp thoái hóa

Viêm khớp thoái hóa có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào trong cơ thể, nhưng một số khớp chịu nhiều tác động hơn như đầu gối, cột sống, háng, ngón tay, cổ chân… Thông thường, bạn sẽ chỉ gặp các triệu chứng tại 1 hoặc vài khớp cùng một lúc.

thoái hóa khớp là gì

1. Viêm khớp thoái hóa ở đầu gối

Viêm khớp thoái hóa ở đầu gối là tình trạng phổ biến nhất, xảy ra khi lớp sụn bảo vệ khớp gối bị mòn, rách hoặc tiêu biến. Khi không còn lớp sụn bảo vệ, phần xương ở khớp gối sẽ cọ xát với nhau gây đau, viêm và hạn chế trong việc di chuyển. Trong nhiều trường hợp, viêm khớp do thoái hóa sẽ kích thích sự hình thành của gai xương trên khớp gối, dẫn đến bệnh gai khớp và tăng cường thêm đau đớn.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Bonding, Bonding Game Nghĩa Là Gì? Một Số Bonding Games Cực Vui Khi Chơi Team Building

2. Viêm khớp thoái hóa ở hông

Người bị viêm khớp thoái hóa ở hông thường gặp khó khăn trong việc đi lại. Ở giai đoạn đầu của bệnh, thường khó chẩn đoán vì cơn đau có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như hông, đùi, mông hoặc đầu gối. Cơn đau có thể nhói và sâu, hoặc chỉ đau nhẹ và cứng ở phần hông.

3. Viêm khớp thoái hóa ở cùng chậu

Các triệu chứng phổ biến nhất khi bị viêm khớp cùng chậu là đau ở thắt lưng, hông, cảm giác tê và tê bì chân khi ngồi lâu ở một tư thế, mệt mỏi. Viêm khớp thoái hóa cùng chậu là tình trạng viêm khớp, sưng đau ở khớp nối giữa cột sống lưng và lồi xương cánh trên. Người bị có thể bị ảnh hưởng ở 1 hoặc cả 2 khớp cùng chậu.

4. Viêm khớp thoái hóa ở cổ tay, bàn tay

Viêm khớp thoái hóa ở khớp cổ tay và bàn tay thường gặp ở người trưởng thành. Khi đó, lượng máu cung cấp để nuôi dưỡng vùng khớp và cấu trúc xương chung ngày càng giảm, gây thiếu dinh dưỡng cho các mô sụn và giảm khả năng chịu lực từ tác động liên tục và hàng ngày.

Xem thêm: Viêm khớp thoái hóa ở cổ tay là gì?

5. Viêm khớp thoái hóa ở cổ chân

Viêm khớp thoái hóa ở cổ chân thường xảy ra ở người trên 40 tuổi hoặc người có công việc đòi hỏi sử dụng nhiều đến cổ chân như vận động viên, cầu thủ bóng đá… Bệnh diễn biến chậm, với các triệu chứng ban đầu mờ nhạt, khó nhận biết. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể cảm thấy đau ở khớp cổ chân, cảm giác nặng nề và mất linh hoạt khi vận động. Đau nhói có thể gia tăng khi người bệnh thực hiện hoạt động hay tác động trực tiếp lên khớp bị tổn thương.

6. Viêm khớp thoái hóa ở cột sống cổ

Viêm khớp thoái hóa ở cột sống cổ gây đau cổ hoặc thắt lưng. Gai xương hình thành trong khớp cột sống có thể làm kích thích cùng thần kinh gây đau, tê và ngứa ở các bộ phận bị ảnh hưởng của cơ thể.

Nguyên nhân gây viêm khớp thoái hóa

Nguyên nhân nguyên phát

Viêm khớp thoái hóa xuất hiện trong quá trình tăng tuổi. Mức độ nước trong sụn khớp tăng dần theo tuổi, điều này dẫn đến giảm hàm lượng Protein và chất dẫn xuất trong sụn, khiến sụn khớp bắt đầu thoái hóa. Ngoài ra, vận động trong thời gian dài cũng gây tổn thương cho sụn, làm nứt, mòn hoặc tiêu biến sụn, gia tăng ma sát và gây đau và thoái hóa.

Có Thể Bạn Quan Tâm :  

Nguyên nhân phụ thuộc

  • Tính di truyền: Một số người có sự di truyền yếu về khả năng hình thành sụn, dẫn đến suy yếu sụn khớp và kích thích tình trạng thoái hóa.
  • Thừa cân: Cân nặng vượt quá gây gia tăng nguy cơ thoái hóa ở khớp gối, háng và cột sống. Do đó, duy trì chỉ số cơ thể hoặc giảm cân để đạt cân nặng lý tưởng có thể giúp ngăn ngừa và làm giảm tốc độ tiến triển của bệnh.
  • Chấn thương: Đây được coi là cơ hội phát triển tình trạng viêm khớp thoái hóa.
  • Sử dụng quá nhiều khớp với tần suất cao: Lạm dụng một số khớp cụ thể gia tăng nguy cơ phát triển viêm khớp xương. Ví dụ, những người thường xuyên làm việc tay chân như cử động nặng, làm việc thủ công có thể dẫn đến viêm khớp thoái hóa ở cổ tay, cổ chân cao hơn.
  • Ảnh hưởng của các bệnh xương khớp khác: Những người bị viêm khớp dạng thấp có khả năng cao bị viêm khớp thoái hóa. Ngoài ra, một số tình trạng hiếm khác như thừa sắt hoặc dư thừa hormone tăng trưởng cũng tăng nguy cơ phát triển bệnh.

Triệu chứng của viêm khớp thoái hóa

Các triệu chứng của viêm khớp thoái hóa thường phát triển chậm và tỏ ra nặng hơn theo thời gian. Các triệu chứng thường gặp bao gồm: (3)

  • Đau và nhức: Các khớp bị ảnh hưởng có thể đau sau hoặc trong quá trình vận động. Các cơn đau thường là nhức nhẹ và hạn chế khi không hoạt động. Nếu không được điều trị kịp thời, cơn đau sẽ trở nặng và kéo dài, gây ra nhiều khó khăn và đau đớn.
  • Cứng khớp: Triệu chứng này thường kèm theo cùng với cơn đau và thường xuất hiện sau khi ngủ hay lâu không vận động.
  • Tiếng nổ khi di chuyển: Bạn có thể cảm thấy một cảm giác năng khi sử dụng khớp và có thể nghe thấy tiếng nổ hoặc lớc kềnh khi di chuyển.
  • Teo cơ, sưng: Viêm khớp thoái hóa kéo dài có thể làm sưng và biến dạng các khớp và các vùng cơ quanh khớp. Nếu không vận động trong thời gian dài, có thể gây teo cơ và khớp bị lệch khỏi trục.

Phương pháp chẩn đoán

Theo tiêu chuẩn chẩn đoán của Hội thấp khớp Mỹ (American College of Rheumatology) năm 1991, viêm khớp thoái hóa có thể được chẩn đoán dựa trên:

Yếu tố nguy cơ

  • Phát hiện gai xương ở các bờ khớp (thấy trên X-quang).
  • Có chất lượng sụn giảm.
  • Độ tuổi trên 38 tuổi.
  • Có triệu chứng cứng khớp dưới 30 phút.
  • Nghe thấy tiếng kêu khi di chuyển khớp.

Triệu chứng lâm sàn

  • Tràn dịch khớp: đôi khi có thể thấy ở khớp gối do phản ứng viêm của màng hoạt dịch.
  • Biến dạng khớp: Gai xương được hình thành do lệch trục khớp hoặc tràn màng hoạt dịch.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Fuck off là gì: Định nghĩa, Ví dụ trong Tiếng Anh

Phương pháp chẩn đoán hình ảnh

  • Chụp X-quang: Chụp X-quang quy ước là tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp theo Kellgren và Lawrence, bao gồm các giai đoạn sau: (1) Xuất hiện gai xương nhỏ hoặc có nghi ngờ về sự có mặt của gai xương. (2) Có dấu hiệu về sự mọc gai xương rõ rệt. (3) Khe khớp vừa bình thường. (4) Khe khớp hẹp kèm theo tăng nhiều xơ xương dưới sụn.
  • Siêu âm khớp: Siêu âm khớp sử dụng để kiểm tra tình trạng hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, đo độ dày sụn khớp và màng hoạt dịch khớp, giúp phát hiện các miếng tử thương thoái hóa trong ổ khớp.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp này cho phép quan sát toàn diện các khớp với hình ảnh 3D, giúp phát hiện tổn thương sụn khớp, các dây chằng và màng hoạt dịch.
  • Nội soi khớp: Phương pháp này giúp quan sát trực tiếp các tổn thương thoái hóa của sụn khớp ở các mức độ khác nhau, kết hợp với sinh thiết màng hoạt dịch để xác định bệnh lý khớp cụ thể.
  • Xét nghiệm máu: Đo tốc độ lắng máu.
  • Khớp dịch: Để xét nghiệm tế bào dịch khớp < 1000 tế bào/1mm3.

Nhóm nguy hiểm

Viêm khớp thoái hóa có xu hướng phát triển nhanh hơn khi chúng ta già đi, tuy nhiên, viêm khớp thoái hóa không phải lúc nào cũng là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa. Ngay từ bây giờ, chúng ta có thể thực hiện một số biện pháp phòng ngừa viêm khớp thoái hóa bằng cách:

  • Giữ cân nặng trong giới hạn bình thường.
  • Tập thể dục thường xuyên để tăng cường cơ bắp và linh hoạt.
  • Tránh chấn thương và duy trì tư thế tốt khi thực hiện các hoạt động hàng ngày.
  • Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng.
  • Tránh vận động quá mức và giữ sự cân bằng giữa hoạt động và nghỉ ngơi.

Phương pháp điều trị viêm khớp thoái hóa tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Với đội ngũ chuyên gia chất lượng cao trong lĩnh vực Nội khoa và Ngoại khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã thành công trong việc điều trị hàng triệu ca bệnh xương khớp. Chúng tôi cam kết mang lại cho bạn sự chăm sóc tốt nhất và sử dụng các phương pháp điều trị hiện đại nhất để đảm bảo bạn có cuộc sống khỏe mạnh mà không gặp quá nhiều bất tiện từ bệnh.

Viêm khớp thoái hóa hiện nay không chỉ là vấn đề của người cao tuổi mà còn là vấn đề của cả người trẻ. Việc tự trang bị kiến thức về bệnh là cực kỳ quan trọng để có thể chủ động trong việc phòng ngừa, phát hiện và điều trị bệnh.

Back to top button