Scrum Master là gì? Scrum Master khác Project Manager ra sao?

Scrum Master là một vai trò trong mô hình Scrum gồm có: Client, Product Owner và các thành viên trong Scrum Team (Developer). Scrum Master đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các thành viên trong nhóm hiểu về lý thuyết, quy tắc và giá trị của Scrum.

Ngoài ra, Scrum Master cũng giúp nâng cao hiệu suất làm việc của nhóm trong mỗi Sprint để đảm bảo dự án được hoàn thành tốt nhất.

Đọc bài phỏng vấn của ITviec với anh Nguyễn Trần Quang Hiếu, Senior Project Manager và Scrum Master của Poeta Digital để tìm hiểu thêm:

  • Scrum Master là gì? Cụ thể công việc của họ là gì?
  • Scrum Master và Project Manager khác nhau như thế nào?
  • Sai lầm mà anh Hiếu từng gặp trong vai trò Scrum Master và bài học rút ra

Xem thêm việc làm Scrum tại ITviec

Chào anh Hiếu! Anh có thể chia sẻ về học vấn và sự nghiệp của mình được không?

Anh đã tốt nghiệp Khoa Công nghệ Thông tin tại Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM vào năm 2005.

Anh bắt đầu sự nghiệp với vị trí Junior Developer trong lĩnh vực Telecom tại TMA Solutions. Trong suốt 1,5 năm làm việc ở đây, anh đã có cơ hội trau dồi kỹ năng làm việc chuyên nghiệp với khách hàng quốc tế cũng như teamwork.

Đầu năm 2007, anh chuyển đến FSoft và làm Embedded Software Developer trong gần 2 năm.

Vào cuối năm 2008, anh chuyển sang công ty Harvey Nash (hiện tại là NashTech) và đã làm việc tại đây trong 8 năm.

Khi gia nhập Harvey Nash, anh bắt đầu với vị trí Senior Developer, sau đó trở thành Principal Developer.

Bạn có thể quan tâm: Lương của lập trình viên là bao nhiêu?

Vì Principal Developer là vị trí cao nhất trong danh sách các Developer, anh đã quyết định tìm kiếm một hướng đi khác cho tương lai.

Thấy mình phù hợp với vai trò quản lý, anh đã thể hiện mong muốn của mình với công ty.

May mắn là công ty đã tạo điều kiện để anh tham gia các khóa đào tạo quản lý và cũng cho anh làm thử một số dự án. Từ đó, anh đã trở thành Project Manager và Scrum Master.

Từ năm 2013 đến 2015, anh đã đi học và nhận bằng MBA tại Solvay Brussels School (hợp tác với Đại học Mở TP.HCM) để bổ sung kiến thức về quản lý.

Vào năm 2015, anh gia nhập Poeta Digital để có cơ hội làm việc trong môi trường startup và công nghệ Blockchain. Từ đó đến nay, anh đảm nhận vai trò Senior Project Manager và Scrum Master tại công ty này.

Project Manager và Scrum Master khác nhau như thế nào?

Trong hầu hết các công ty IT (không chỉ ở Việt Nam), đôi khi cả hai vai trò này tồn tại cùng một lúc và có thể do cùng một người đảm nhiệm. Điều đó có nghĩa là một người có thể là Project Manager (PM) trong một dự án và là Scrum Master trong dự án khác, tùy thuộc vào đặc điểm và mô hình của từng dự án.

Ví dụ, trong mô hình quản lý dự án Waterfall hoặc RUP, người chịu trách nhiệm chính là Project Manager, trong khi đó trong mô hình Agile, vai trò đó thuộc về Scrum Master. Vì vậy, Project Manager và Scrum Master có những khác biệt trong cách thức vận hành dự án.

Project Manager là người chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý toàn bộ quy trình của một dự án (đương nhiên kèm theo nhóm của PM đó): từ việc thu thập yêu cầu từ khách hàng, quản lý phạm vi, dự báo, lập kế hoạch, quản lý ngân sách và quản lý nhân sự để đảm bảo dự án luôn đáp ứng yêu cầu của khách hàng về chất lượng, tiến độ và đặc biệt là lợi nhuận của dự án.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Món nui tiếng Anh và một số cách chế biến món Nui ngon?

Để làm được những điều đó, PM cần kiểm tra và giám sát công việc của các thành viên trong nhóm, phát hiện và giải quyết các vấn đề và rủi ro một cách kịp thời.

Trong khi đó, vai trò của Scrum Master nhỏ hơn và tập trung vào tổ chức và điều phối công việc, đảm bảo rằng các thành viên (Scrum Member) hoạt động theo mô hình Agile một cách chính xác.

Tham khảo bài viết: Agile là xu hướng mới trong các công ty phần mềm ở Việt Nam

Nhiệm vụ chính của Scrum Master là thu thập yêu cầu từ khách hàng (thường là Product Owner trong Scrum) để tạo ra Product Backlog, phân chia các yêu cầu thành các Sprint và lên kế hoạch để các thành viên làm việc.

Các thành viên sẽ tự tổ chức và quản lý công việc của mình, và Scrum Master sẽ theo dõi tiến độ công việc thông qua các buổi họp hàng ngày.

Một nhiệm vụ quan trọng khác của Scrum Master là đánh giá năng lực của nhóm và từng thành viên sau mỗi Sprint, và đề ra phương pháp cải thiện cho các Sprint tiếp theo.

Xem thêm: Bài học thành công từ một Project Manager

Mô hình Scrum có ưu việt hơn cách làm thông thường như thế nào?

Tôi không dám đánh giá xem mô hình nào tốt hơn mô hình nào, vì mỗi mô hình đều có ứng dụng của riêng nó cho từng loại dự án cụ thể.

Mô hình Scrum ra đời vì sự thay đổi nhanh chóng và đa dạng của công nghệ và thị trường, cũng như sự cạnh tranh cao. Điều này dẫn đến tuổi thọ của một ứng dụng hoặc sản phẩm ngắn đi rất nhiều, thậm chí có thể mất khỏi thị trường sớm.

Ví dụ, trước đây, một sản phẩm có thể tồn tại trong khoảng 5-7 năm, nhưng hiện nay có thể chỉ tồn tại trong một năm hoặc vài tháng trước khi có một sản phẩm mới thay thế.

Hoặc như điện thoại di động, trước đây một hãng điện thoại cần 1-2 năm để ra một mẫu mới, nhưng bây giờ hầu hết các hãng đều ra sản phẩm mới hàng tháng.

Do đó, để có thể ra sản phẩm nhanh chóng, người ta cần một mô hình phát triển linh hoạt, thích ứng và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của khách hàng.

Ví dụ, cần phải ra một phiên bản mới sau mỗi hai tuần để có thể đánh giá nhu cầu thị trường hoặc để người dùng trải nghiệm. Để làm được điều này, cần sử dụng mô hình Scrum. Mô hình này rất phù hợp với những dự án nhỏ, các startup…

Anh Hiếu (ở giữa, hàng đứng) cùng đồng nghiệp tại Poeta

Anh có thể định nghĩa Scrum Master là gì?

Scrum Master là một vai trò trong mô hình Agile. Ngoài Scrum Master, mô hình này còn bao gồm khách hàng, Product Owner và các thành viên trong Scrum Team.

Trong mô hình Agile, Scrum Master đóng vai trò là người tổ chức và là cây cầu gắn kết giữa khách hàng/Product Owner và Scrum Team.

Scrum Master giao tiếp với Product Owner để lấy yêu cầu từ khách hàng, sau đó cùng Product Owner đặc tả yêu cầu đó theo chuẩn của Scrum là các User Story, sắp xếp chúng theo độ ưu tiên và quản lý trong Product Backlog.

Công việc tiếp theo là tổ chức công việc cho team thông qua buổi Sprint Planning (mỗi Sprint thường kéo dài 2 tuần) để giúp các thành viên trong team hiểu rõ về yêu cầu của từng User Story và ước lượng thời gian hoàn thành User Story đó (gọi là User Story Point).

Mỗi ngày, Scrum Master tổ chức buổi họp ngắn (stand-up meeting) để các thành viên cập nhật tiến độ công việc của mình, báo cáo công việc đã hoàn thành ngày hôm trước, công việc sẽ làm trong ngày và các vấn đề cần hỗ trợ.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   【Định nghĩa】Bộ chuyển mạch Cisco Nexus là gì?

Khi có thành viên gặp vấn đề, Scrum Master phải giải quyết và hỗ trợ sớm để tránh trễ Sprint.

Ngoài ra, trong khi các thành viên làm việc trong mỗi Sprint, Scrum Master sẽ chuẩn bị công việc cho Sprint tiếp theo.

Sau khi kết thúc mỗi Sprint, Scrum Master tổ chức buổi họp Retrospective Meeting (họp đánh giá Sprint) để đánh giá từng Sprint, xem team đã làm tốt hay chưa, đánh giá hiệu suất làm việc của từng bạn và của cả Sprint.

Scrum Master và team cần nhận ra các vấn đề đã xảy ra trong Sprint, những bài học nào cần được áp dụng trong các Sprint sau để nhóm phát triển hiệu quả hơn.

Một ngày làm việc của anh như thế nào?

Công việc đầu tiên trong ngày là xem lại danh sách công việc của mình, xem công việc nào đã hoàn thành, công việc nào cần xử lý trong ngày và kiểm tra email để xem có vấn đề hoặc yêu cầu cần xử lý, sau đó đưa vào danh sách công việc.

Tiếp theo, anh xem qua các dự án anh đang quản lý để biết tiến độ của từng thành viên trong nhóm.

Nếu có thành viên nào gặp khó khăn và cần hỗ trợ, anh sẽ tìm người có khả năng để giúp đỡ họ nhanh nhất có thể.

Ví dụ, nếu một thành viên gặp vấn đề liên quan đến tải dữ liệu từ cơ sở dữ liệu lên ứng dụng quá chậm, sau khi mất rất nhiều thời gian tìm hiểu và thử nhiều cách khác nhau nhưng không thành công, anh sẽ nhờ các Technical Leader giúp đỡ. Nguyên nhân của vấn đề này có thể là do câu lệnh SQL của thành viên đó chưa tối ưu. Trong trường hợp đó, Technical Leader sẽ gợi ý viết lại câu lệnh SQL để tối ưu hơn.

Sau khi mọi vấn đề được giải quyết tốt, anh sẽ bắt đầu xử lý các công việc khác trong danh sách của mình. Các công việc này có thể là cuộc trao đổi với khách hàng về các vấn đề phát sinh trên hệ thống của họ, cuộc họp để cập nhật tiến độ dự án với khách hàng hoặc cuộc trao đổi với khách hàng về Sprint tiếp theo…

Ngoài ra, anh cũng liên hệ với các cấp quản lý của mình, cả ở Việt Nam và Canada, để thông báo về tình hình dự án, vấn đề về nhân sự và các vấn đề cần hỗ trợ giải quyết.

Nói chung, công việc yêu cầu nhiều thời gian nhất là trao đổi với các bên liên quan đến dự án của mình (giao tiếp).

Xem thêm: Làm thế nào để trở thành Technical Lead?

Sai lầm mà anh từng mắc phải trong vai trò Scrum Master là gì?

Một lần ở công ty cũ, nhóm của tôi nhận được yêu cầu để sử dụng công nghệ mới là WordPress để xây dựng một trang web thương mại điện tử cho khách hàng.

Sau khi cho 3 thành viên trong nhóm học về WordPress khoảng hơn một tháng, tôi tự tin rằng các thành viên đã thành thạo công nghệ này.

Sau đó, tôi bắt đầu chạy Sprint. Yêu cầu và User Story lúc đó khá chung chung. Khi ra mắt Sprint đầu tiên cho khách hàng, tôi không nhận được phản hồi nào, vì vậy tôi nghĩ rằng nhóm của tôi đã làm tốt công việc.

Tôi đã tự mãn và tiếp tục chạy Sprint thứ hai. Khi giao Mission này cho khách hàng, họ vẫn không có bất kỳ phản hồi nào.

Đến khi Sprint thứ ba kết thúc và khách hàng mới bắt đầu kiểm tra toàn bộ ba Sprint cùng một lúc. Kết quả là phát hiện rất nhiều lỗi.

Khách hàng than phiền một cách dữ dội về chất lượng kém và họ đã đưa vấn đề này lên cấp cao nhất trong công ty.

Sau đó, họ đến một chuyên gia từ bên ngoài để kiểm tra mã nguồn mà nhóm tôi đã viết. Cuối cùng, họ kết luận rằng mã nguồn của nhóm tôi rất kém, giống như mã nguồn được viết bởi sinh viên.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Regular fit là gì? So sánh giữa regular fit và slim fit

Họ muốn chấm dứt hợp đồng ngay lập tức. Tôi thực sự lo lắng, vì nếu khách hàng chấm dứt hợp đồng, thành tích của tôi sẽ bị ảnh hưởng và có thể tôi sẽ bị lãnh đạo ra quyết định cho tôi nghỉ việc.

May mắn là sếp của tôi (Giám đốc các Project Manager) đã động viên tôi rằng: “Sự cố đã xảy ra và bây giờ chúng ta cần tìm cách phục hồi lòng tin của khách hàng.”

Bên tôi đã chấp nhận thất bại và thuê một người có kinh nghiệm để giúp chúng tôi. May mắn thay, khách hàng đã đồng ý với giải pháp này.

Sau đó, nhóm của tôi mất một tháng để sửa lại ba Sprint đó.

Sự cố này đã xảy ra vì tôi không làm yêu cầu đúng cách và User Story chưa rõ ràng. Do đó, các thành viên trong nhóm đã hiểu theo một cách khác. Điều này là một bài học quan trọng đối với tôi.

Kinh nghiệm thứ hai mà tôi rút ra từ sự cố này là nên để thành viên trong nhóm xem xét chéo các User Story.

Ví dụ, User Story 1 của bạn A. Bạn A ước lượng rằng nó cần 5 điểm. Nhưng khi xem xét chéo, bạn B nghĩ rằng User Story 1 chỉ cần 3 điểm. Từ đó, các bạn thảo luận để tìm ra giải pháp tối ưu nhất.

Xem thêm: Project Manager và Product Manager khác nhau như thế nào?

Theo anh, ba kỹ năng quan trọng nhất để trở thành Scrum Master là gì?

Trước tiên, phải có kiến thức về Scrum. Nhiều công ty tổ chức khóa đào tạo về Scrum. Bạn có thể tham gia để hiểu về trách nhiệm của từng vai trò trong mô hình Scrum, hoạt động của từng Sprint.

Thứ hai là phải có khả năng tổ chức công việc một cách khoa học và hiệu quả, bao gồm quản lý User Story, quản lý Backlog và điều khiển các cuộc họp.

Trong Scrum có nhiều cuộc họp như Daily Stand-up meeting, Sprint Retrospective meeting… Daily Stand-up meeting chỉ mất 15 phút, không nên dành cả tiếng đồng hồ để thảo luận về những vấn đề không quan trọng.

Cụ thể, trong buổi Stand-up, Scrum Master chỉ cần đặt 3 câu hỏi: Hôm qua làm gì? Gặp vấn đề gì không? Hôm nay định làm gì tiếp?

Các thành viên không cần giải thích rườm rà về vấn đề mà họ gặp phải. Thay vào đó, Scrum Master chỉ cần hiểu vấn đề và tìm người hỗ trợ. Ví dụ, nếu nhóm có 4 người và mỗi người mất một tiếng đồng hồ để giải thích vấn đề của mình, thì cả nhóm sẽ mất nửa ngày làm việc chỉ để nói chuyện.

Thứ ba là phải có khả năng lập kế hoạch.

Ví dụ, Scrum Master phải biết sắp xếp User Story một cách thuận lợi, tránh việc chồng chéo. Vì có những User Story phụ thuộc vào những User Story khác.

Ví dụ, không thích hợp nếu để màn hình đăng nhập làm Sprint sau màn hình Dashboard. Khi đó, sau khi hoàn thành màn hình Dashboard, chúng ta sẽ không thể kiểm tra.

Những nguồn cung cấp thông tin mà anh muốn đề xuất cho những người muốn trở thành Scrum Master là gì?

1. Scrum.org: Đây là cộng đồng chính thức của mô hình Scrum, cung cấp khóa đào tạo và chứng chỉ về Scrum.

2. A Guide to the Scrum Body of Knowledge: Cung cấp hướng dẫn về kiến thức về Scrum và các quy trình áp dụng Scrum cho dự án, cung cấp hiểu biết sâu về vai trò và trách nhiệm của Scrum Master.

Tuy nhiên, để trở thành Scrum Master, sách vở không đủ. Bạn cần thực hành, có thể tạo ra các dự án trong công ty, ví dụ như xây dựng trang web cho công ty hoặc phát triển công cụ cho bộ phận nhân sự.

Cảm ơn anh Hiếu đã chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thú vị về Scrum Master. Chúc anh luôn thành công trong công việc!

Cảm ơn ITviec!

ITviec Robby

Nếu bạn nghĩ những chia sẻ này hữu ích cho bạn bè hoặc đồng nghiệp, đừng quên nhấn nút Chia sẻ bên dưới!

Và đừng quên tìm việc Scrum tại ITviec!

Back to top button