Quý phi là gì? Chi tiết về Quý phi mới nhất 2023 | LADIGI

Quý phi (chữ Hán: 貴妃; Bính âm: guìfēi) là một danh hiệu được dùng để chỉ các phi tần trong hậu cung của các quốc gia Đông Á.

Trong ngôn ngữ thông thường, Quý phi được hiểu là một phi tần được sủng ái và có địa vị cao cấp, không phải là một danh hiệu đặc biệt.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trung Quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời nhà Hán và Tây Tấn, danh xưng phi tần không gọi là Quý phi mà được gọi là Phu nhân, Chiêu nghi hoặc Tiệp dư. Sau đó, vào thời Lưu Tống, đặt danh hiệu Tam phu nhân cho các phi tần, bao gồm: [Quý phi; 貴妃], [Quý tần; 貴嬪], với vị trí ngang hàng với Tướng quốc [1]. Nhà Bắc Chu cũng áp dụng điều này cho Quý phi thuộc hàng Tam phu nhân, gồm: [Quý phi; 貴妃], [Trưởng Quý phi; 長貴妃], và [Đức phi; 德妃][2][3][4].

Vào thời nhà Tùy, Quý phi đứng đầu hậu cung, cùng với [Thục phi; 淑妃], [Đức phi; 德妃], và được xưng là Tam phu nhân, vị trí chỉ dưới Hoàng hậu[5]. Vào thời nhà Đường, Quý phi tiếp tục giữ vai trò độc tôn, cùng với [Thục phi], [Đức phi], và [Hiền phi; 贤妃] được gọi là Tứ phu nhân. Tuy nhiên, sau đó, Quý phi lại trở về tình trạng cũ sau khi Dương Ngọc Hoàn (Dương Quý phi) được truy phong [6].

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Mailchimp là gì? Hướng dẫn cách sử dụng Mailchimp cho người mới

Ở thời đại Minh, các phi được phong hiệu như [Ninh phi; 寧妃], [Thuận phi; 順妃], nhưng Quý phi vẫn có địa vị cao nhất, ví dụ như Quý phi Tôn thị, hoàng phu của Hoàng hậu Thành Mục. Quý phi cũng được trao Kim bảo như Hoàng hậu, và được trọng vọng trong hai triều đại Minh và Thanh[7].

Ở đầu triều đại nhà Minh, có các tước vị như [Vạn Quý phi; 萬貴妃], [Vạn phi; 萬妃], nhưng Vạn Quý phi được coi là cao cấp nhất, trên cả các phi tần khác, và là vị trí đặc biệt trong hậu cung. Khi triều đại Thanh thiết lập, Quý phi trở thành cấp bậc thứ hai, chỉ có hai vị trí Quý phi đồng thời tồn tại, vị thứ hai sau Hoàng quý phi (xem thêm về Hậu cung nhà Thanh).

Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Về hậu cung ở Việt Nam, trước thời Lê sơ hiếm có tài liệu. Sau đó, vào thời Lê sơ, Lê Thánh Tông thiết lập quy chế hậu cung chính thức. Dưới Hoàng hậu là:

  • [Tam phi; 三妃]: Quý phi (貴妃), Minh phi (明妃), Kính phi (敬妃).
  • [Cửu tần; 九嬪]:
    • Tam chiêu (三昭): Chiêu nghi (昭儀), Chiêu dung (昭容), Chiêu viên (昭媛).
    • Tam tu (三修): Tu nghi (修儀) Tu dung (修容), Tu viên (修媛).
    • Tam sung (三充): Sung nghi (充儀), Sung dung (充容), Sung viên (充媛).
  • [Lục chức; 六職]: Tiệp dư (婕妤), Dung hoa (傛華), Tuyên vinh (宣榮), Tài nhân (才人), Lương nhân (良人), Mỹ nhân (美人).
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Chỉ số skewness và kurtosis là gì và dùng để làm gì?

Trong thời nhà Nguyễn, Gia Long Đế thiết lập các thứ bậc nội cung. Dưới Hoàng hậu là:

  • [Tam phi; 三妃]: Quý phi (貴妃), Minh phi (明妃), Kính phi (敬妃);
  • [Tam tu; 三修]: Tu nghi (修儀), Tu dung (修容), Tu viên (修媛);
  • [Cửu tần; 九嬪]: Quý tần (貴嬪), Hiền tần (賢嬪), Trang tần (莊嬪), Đức tần (德嬪), Thục tần (淑嬪), Huệ tần (惠嬪), Lệ tần (麗嬪), An tần (安嬪), Hòa tần (和嬪);
  • [Tam chiêu; 三昭]: Chiêu nghi (昭儀), Chiêu dung (昭容), Chiêu viên (昭媛)
  • [Tam sung; 三充]: Sung nghi (充儀), Sung dung (充容), Sung viên (充媛).
  • [Lục chức; 六職]: Tiệp dư (婕妤), Dung hoa (傛華), Nghi nhân (儀人), Tài nhân (才人), Linh nhân (靈人), Lương nhân (良人);

Từ năm thứ 17 của triều đại Minh Mạng (1836), Nguyễn Thánh Tổ đã chỉnh đốn nội đình và thiết lập cung giai gồm 9 bậc, trong đó Phi là hai bậc đầu, gọi là [Nhất giai Phi; 一階妃] và [Nhị giai Phi; 二階妃]. Mỗi giai có 3 tước, xếp theo thứ tự từ cao đến thấp, và theo quy định đó, tước [Quý phi] đứng đầu. Quy định này tiếp tục được áp dụng trong triều đại Nguyễn Hiến Tổ, và phi Nghi Thiên Chương Hoàng hậu đã được truy phong tước Quý phi vào năm thứ 6 của triều đại Thiệu Trị (1846). Tuy nhiên, sau này tước Quý phi bị thay thế bằng tước Thuận phi dưới thời Nguyễn Dực Tông, và từ đó tước Quý phi đã biến mất trong hậu cung nhà Nguyễn, chỉ còn lại vị trí đặc biệt của Hoàng quý phi.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Phân tích về game rr là gì | Sen Tây Hồ

Nhân vật nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phan Ngọc Nhi – sủng phi của Đông Hôn hầu Tiêu Bảo Quyển.
  • Trương Lệ Hoa – sủng phi của Hậu chủ Trần Thúc Bảo.
  • Vi Khuê – phi tần của Đường Thái Tông Lý Thế Dân.
  • Dương Quý phi – sủng phi của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ, một trong những Tứ đại mỹ nhân của Trung Quốc.
  • Độc Cô Quý phi – sủng phi của Đường Đại Tông Lý Dự, không phải Hoàng hậu hay Đế mẫu nhưng được truy phong hiệu Hoàng hậu.
  • Quách Quý phi – nguyên phối của Đường Hiến Tông Lý Thuần và là người mẹ của Đường Mục Tông Lý Hằng.
  • Trương Quý phi – sủng phi của Tống Nhân Tông Triệu Trinh.
  • Vạn Trinh Nhi – sủng phi của Minh Hiến Tông Thành Hóa Đế, là vị quý phi đầu tiên được thăng quan phong chức Hoàng quý phi.
  • Viên Quý phi – phi tần của Minh Tư Tông Sùng Trinh Đế, thoát khỏi cái chết khi tốn nhà Minh sụp đổ.
  • Ý Quý phi – phi tần của Thanh Văn Tông Hàm Phong Đế, sau này trở thành Thái hậu Từ Hi.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hậu cung nhà Thanh
  • Hậu cung nhà Nguyễn
  • Quý nhân
  • Phi (hậu cung)
  • Tần (hậu cung)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên
  • Hán thư
  • Nam sử
Back to top button