Bài 5: Học tập dựa vào vấn đề (Problem-Based Learning)


Nhóm các phương pháp dạy học gián tiếp

Bài 5: Học tập dựa vào vấn đề (Phương pháp Học tập dựa vào vấn đề)

1. Học tập dựa vào vấn đề là gì?

Học tập dựa vào vấn đề (PBL – Problem-Based Learning) là một phương pháp giảng dạy trong đó các vấn đề phức tạp trong cuộc sống thực được sử dụng để kích thích sinh viên học các khái niệm và nguyên tắc thay vì chỉ trình bày trực tiếp các sự kiện và khái niệm. Ngoài nội dung của khóa học, PBL còn có thể phát triển kỹ năng tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng giao tiếp của sinh viên.

Ví dụ, thay vì những bài học toán thông thường, hãy để sinh viên đối mặt với một bài tập học tập dựa vào vấn đề phá mã. Sinh viên sẽ đóng vai trò của một nhân viên an ninh và được giao nhiệm vụ giải mã một tin nhắn, mã hóa một tin nhắn mới và trình bày những phát hiện của mình trước lớp.

Phương pháp này có thể được thực hiện theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ, một dự án học tập dựa trên vấn đề có thể yêu cầu sinh viên trình bày ý tưởng và lập kế hoạch kinh doanh của riêng họ để giải quyết các vấn đề xã hội. Sinh viên có thể làm việc độc lập hoặc làm việc nhóm để tạo ý tưởng, thiết kế và trình bày sản phẩm sáng tạo của mình trước lớp và các cộng đồng lãnh đạo.

Cách tiếp cận này đã được chứng minh là giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện, kỹ năng giao tiếp và khả năng giải quyết vấn đề.

2. Các đặc trưng của học tập dựa vào vấn đề

PBL có thể được áp dụng cho bất kỳ môn học nào ở trường, từ nghiên cứu xã hội và văn học đến toán học và khoa học. Cho dù lĩnh vực là gì, một cách tiếp cận PBL hiệu quả nên có các đặc trưng như sau:

  • Thách thức sinh viên để hiểu sâu hơn về các khái niệm trong khóa học.
  • Khuyến khích sinh viên đưa ra quyết định và có thể bảo vệ quyết định của mình.
  • Kết nối rõ ràng mục tiêu khóa học hiện tại với kiến thức và khóa học trước đó.
  • Khuyến khích sinh viên làm việc nhóm để giải quyết các vấn đề phức tạp.
  • Đề cao việc sinh viên giải một “vấn đề kết thúc mở” (open-ended problem) qua nhiều giai đoạn phức tạp.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Audio Interface là gì?

3. Các lợi ích của học tập dựa vào vấn đề

Học tập do sinh viên dẫn dắt (Student-led learning) là một trong những phương pháp cho phép sinh viên tự thỏa sức trong trải nghiệm giáo dục của riêng họ. Nó khuyến khích sinh viên trở nên sáng tạo, sẵn lòng chấp nhận và logic. Nó cũng mở ra cơ hội hợp tác với người khác một cách thực tế và tích cực. Các lợi ích của PBL đối với sinh viên bao gồm:

– Thúc đẩy việc tự học: PBL thúc đẩy sinh viên tự tiến bộ và chịu trách nhiệm với quá trình học tập của mình. Khi được khuyến khích sử dụng nghiên cứu và sáng tạo, sinh viên sẽ phát triển những kỹ năng có ích trong cuộc sống sau này.

– Gây hứng thú cao: Thay vì chỉ ngồi nghe và ghi chú, học tập dựa trên vấn đề đưa sinh viên vào “gương lái”. Họ phải luôn sáng tạo, áp dụng tư duy phản biện và suy nghĩ ngoại cảnh để giải quyết vấn đề.

– Phát triển những kỹ năng có thể chuyển giao: Các kỹ năng mà sinh viên phát triển không chỉ áp dụng trong một lớp học hoặc một chủ đề cụ thể. Chúng có thể được áp dụng trong nhiều môn học khác nhau ở trường cũng như trong cuộc sống, từ lãnh đạo đến giải quyết các tình huống khó xử trong thế giới thực.

– Cải thiện khả năng làm việc nhóm: Nhiều dự án học tập dựa trên vấn đề yêu cầu sinh viên làm việc nhóm để tìm ra giải pháp. Phương pháp làm việc nhóm này thúc đẩy sinh viên phát triển các kỹ năng như hợp tác, giao tiếp, thương lượng và lắng nghe.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Chủ Từ Là Gì – Nghĩa Của Từ Chủ Từ – Có Nghĩa Là Gì, Ý Nghĩa La Gi 2023

– Khuyến khích sự hài lòng nội tại: Với các dự án học tập dựa trên vấn đề, phần thưởng không chỉ đơn giản là một điểm A trên bài tập. Sinh viên cảm thấy tự hào và hài lòng khi biết rằng họ đã giải quyết một câu đố, tạo ra một giải pháp sáng tạo hoặc sản xuất một sản phẩm hữu ích.

4. Xây dựng một “vấn đề”

Các vấn đề có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau như báo, tin tức, tạp chí, sách giáo trình và phim truyền hình. Một số vấn đề có thể được sử dụng mà không cần chỉnh sửa, trong khi một số khác cần được viết lại để phù hợp với mục tiêu giáo dục. Dưới đây là một số gợi ý để tạo ra các “vấn đề” cho một lớp học tập trung vào phương pháp PBL:

  1. Chọn một ý tưởng, khái niệm hoặc nguyên tắc chủ đạo mà luôn được giảng dạy trong một khóa học nhất định, sau đó tưởng tượng về một vấn đề, nhiệm vụ hoặc bài tập cuối chương thông thường được giao cho sinh viên để giúp họ hiểu khái niệm đó. Liệt kê các mục tiêu học tập mà sinh viên cần đạt được khi giải quyết vấn đề.
  2. Đặt vấn đề trong bối cảnh thực tế cho khái niệm được xem xét. Phát triển một câu chuyện hoặc nghiên cứu một trường hợp thực tế có thể điều chỉnh để cung cấp động lực cho sinh viên giải quyết vấn đề. Nghiên cứu các tạp chí, tin tức và bài báo cung cấp ý tưởng về cốt truyện. Sinh viên có thể trò chuyện với các chuyên gia trong lĩnh vực này để tìm hiểu về ứng dụng thực tế của khái niệm đang được giảng dạy.
  3. Vấn đề cần được giới thiệu dần dần để sinh viên có thể xác định các vấn đề học tập nhỏ mà họ cần nghiên cứu. Dưới đây là một số câu hỏi có thể hướng dẫn quá trình này:
  • Giai đoạn ban đầu sẽ như thế nào? Có thể đặt những câu hỏi mở nào? Các vấn đề học tập nào sẽ được xác định?
  • Vấn đề sẽ có cấu trúc như thế nào?
  • Thời gian hoàn thành vấn đề sẽ là bao lâu?
  • Sinh viên có được cung cấp thêm thông tin trong các giai đoạn tiếp theo của việc giải quyết vấn đề không?
  • Sinh viên cần những nguồn tài liệu nào?
  • Sinh viên sẽ tạo ra sản phẩm cuối cùng nào sau khi hoàn thành vấn đề?
  1. Viết hướng dẫn chi tiết cho giảng viên về việc sử dụng vấn đề trong khóa học. Nếu khóa học có quy mô từ trung bình đến lớn, có thể cần kết hợp bài giảng nhỏ, thảo luận toàn lớp và làm việc nhóm nhỏ với các báo cáo định kỳ.
  2. Bước cuối cùng là xác định các nguồn tài nguyên chính cho sinh viên. Sinh viên cần được hướng dẫn để xác định và sử dụng các nguồn học tập, nhưng có thể hữu ích nếu người hướng dẫn chỉ ra một số nguồn tốt để giúp họ bắt đầu. Nhiều sinh viên có thể muốn giới hạn nghiên cứu của mình trên Internet, vì vậy quan trọng là hướng dẫn họ đến thư viện.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Nghĩa Của Từ : Suck Nghĩa Là Gì ? You Suck Là Gì ? You Suck! Có Nghĩa Là Gì

5. Cách sử dụng học tập dựa vào vấn đề

PBL có thể được sử dụng trong bất kỳ tình huống học tập nào. Theo định nghĩa chặt chẽ nhất, PBL được sử dụng như phương pháp giảng dạy chính trong suốt một học kỳ. Tuy nhiên, các định nghĩa và cách sử dụng có thể mở rộng hơn, bao gồm việc sử dụng PBL trong các lớp thiết kế và phòng thí nghiệm, hoặc chỉ đơn giản là để khởi đầu cuộc thảo luận. PBL cũng có thể được sử dụng để tạo ra các bài kiểm tra. Chủ đề chung của các ứng dụng khác nhau này là vấn đề trong thế giới thực.

Cung cách triển khai một vấn đề thuộc ba kỹ thuật giảng dạy: nghiên cứu trường hợp, đóng vai và mô phỏng. Nghiên cứu trường hợp là phương pháp trình bày cho sinh viên một văn bản. Đóng vai bao gồm việc sinh viên đóng vai trò trong các cảnh dựa trên mô tả nhân vật đã cho. Hiện nay, mô phỏng thường là các chương trình dựa trên máy tính. Dù sử dụng phương pháp nào, trọng tâm vẫn là “vấn đề thực tế” (real-world problem).

Back to top button