Origami là gì?


1. Origami là gì?

Origami là nghệ thuật gấp giấy hoặc nghệ thuật xếp giấy xuất phát từ Nhật Bản. Từ “Origami” trong tiếng Nhật có nguồn gốc từ hai chữ: “oru” có nghĩa là gấp hoặc xếp và “kami” có nghĩa là giấy. Từ “Origami” chỉ được sử dụng từ năm 1880, trước đó, người Nhật gọi là Orikata.

Mô hình cá Koi origami được làm từ giấy

Origami là quá trình kết hợp các nếp gấp đơn giản để biến mảnh giấy hình vuông thành những hình dạng phức tạp mà không cần cắt hoặc dán. Các quy tắc Origami truyền thống của Nhật Bản (bắt đầu từ thời kỳ Edo 1603-1867) không khắt khe như Origami hiện đại. Giấy gấp có thể là hình tròn, tam giác và có thể cắt và dán trong quá trình gấp.

2. Lịch sử của Origami

2.1 Sự ra đời của giấy

Không rõ giấy được phát minh từ bao giờ và nghệ thuật xếp giấy bắt nguồn từ đâu. Quy trình sản xuất giấy đã được hệ thống lại vào khoảng năm 105 sau Công nguyên tại Trung Quốc bởi Thái Luân (Cai Lun), sau đó được đưa vào Nhật Bản vào đầu thế kỷ thứ 7 thông qua các tu sĩ Phật giáo. Ban đầu, giấy là vật liệu quý hiếm và việc gấp giấy chỉ được giới hạn trong các dịp lễ hội.

2.2 Origami ở thời kỳ sơ khai

Quá trình phát triển của Origami có liên quan mật thiết đến quá trình ra đời và phát triển của giấy viết. Khi Trung Quốc phát minh ra giấy viết vào khoảng năm 105 sau Công nguyên, giấy viết là một vật phẩm xa xỉ và không có bằng chứng về sự tồn tại của nghệ thuật gấp giấy trong thời điểm này. Vào thế kỷ thứ 6, các tu sĩ Phật giáo đã mang giấy từ Trung Quốc đến Nhật Bản. Tương tự như ở Trung Quốc, người Nhật chỉ sử dụng giấy trong các dịp lễ hội quan trọng.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Size xs là gì?Size S và size XS cái nào lớn hơn
Người Nhật chỉ sử dụng giấy trong các dịp lễ hội quan trọng
Người Nhật chỉ sử dụng giấy trong các dịp lễ hội quan trọng

Mãi tới năm 1660, người Nhật mới sử dụng giấy làm công cụ giải trí. Và 20 năm sau đó, vào năm 1680, hình ảnh con bướm giấy được đề cập đến lần đầu tiên trong một bài thơ tiếng Nhật. Vào năm 1797, Akisato Rito đã xuất bản cuốn sách đầu tiên về nghệ thuật gấp giấy có tựa đề “Sembazuru Orikata” (Xếp ngàn cánh hạc). Tuy nhiên, chỉ đến thế kỷ 19, thuật ngữ “gấp giấy” mới trở nên phổ biến trên khắp Nhật Bản.

Một trang trong cuốn “Xếp ngàn cánh hạc“
Một trang trong cuốn “Xếp ngàn cánh hạc“

2.3 Akira Yoshizawa – sư phụ của Origami hiện đại.

Người được coi là sư phụ của nghệ thuật gấp giấy hiện đại là Akira Yoshizawa (1911-2005, Nhật Bản). Các tác phẩm của ông được công nhận toàn cầu vào khoảng năm 1950. Những tác phẩm này làm riêng biệt khỏi các mẫu và nguyên tắc gấp giấy truyền thống. Cùng với Samuel Randlett (Mỹ), Yoshizawa đã phát minh ra hệ thống ký hiệu để vẽ sơ đồ hướng dẫn trong sách học gấp giấy, trở thành hệ thống ký hiệu quốc tế trong các cuốn sách Origami cho đến ngày nay. Yoshizawa được coi là người sáng lập của nghệ thuật gấp giấy, với hơn 50.000 tác phẩm và nhiều triển lãm trên toàn thế giới.

Nghệ nhân Akira Yoshizawa và tác phẩm của mình
Nghệ nhân Akira Yoshizawa và tác phẩm của mình

3. Các mẫu Origami

Các mẫu gấp Origami có thể rất đơn giản như con thuyền hoặc máy bay giấy. Nhưng cũng có thể rất phức tạp như hình con rồng, con phượng hoặc tháp Eiffel. Các mẫu Origami phức tạp thường sử dụng các loại kim loại mỏng thay vì giấy, để giảm độ dày của sản phẩm. Origami hiện đại đã thay đổi rất nhiều, với việc gấp ướt (tạo ướt) hoặc sử dụng vật liệu khác ngoài giấy và kim loại mỏng. Người Nhật thấy Origami là một phần của văn hóa và truyền thống quốc gia hơn là một hình thức nghệ thuật.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   ỐC MƯỢN HỒN LÀ GÌ – TÌM HIỂU VỀ LOÀI ỐC MƯỢN HỒN

3.1 Các mẫu Origami đơn giản

Một trong những mẫu Origami nổi tiếng nhất là hình con hạc. Con hạc được coi là biểu tượng của điềm lành trong tư tưởng của người Nhật. Theo truyền thuyết, ai có thể gấp 1000 con hạc giấy có thể biến ước mơ thành hiện thực. Sau câu chuyện về bé gái Nhật Sadako Sasaki năm 1955, hình ảnh hạc giấy trở thành một biểu tượng của hòa bình.

Origami hình con hạc
Origami hình con hạc

3.2 Origami ghép (Modular Origami)

Đây là loại Origami truyền thống. Một mẫu vật được gấp thành nhiều bản giống nhau. Sau đó, các bản này được ghép lại thành một mô hình lớn với cấu trúc phức tạp hơn. Trong loại Origami này, người gấp không cần tuân theo quy tắc sử dụng chỉ một tờ giấy duy nhất. Tuy nhiên, họ phải tuân thủ một quy tắc quan trọng khác, đó là không được sử dụng keo hoặc băng dính. Thay vào đó, họ có thể sử dụng một đường cắt để ghép các mẫu vật nhỏ lại thành một khối.

Mô hình Origami con rắn

3.3 Origami cơ động (Action Origami)

Đây là loại Origami tạo ra các mẫu vật có thể chuyển động được khi được điều khiển bằng tay. Ví dụ như chim có thể vỗ cánh hoặc con ếch có thể nhảy khi ta ấn vào chân sau của nó. Pháo giấy cũng là một ví dụ phổ biến, nhiều người đã chơi pháo giấy và nổ nó.

Origami hình ảnh con phượng đang bay lên

Ngoài ra, còn có một số mẫu Origami khác như “Jewelry Origami” (Origami trang sức), “Food Origami” (Origami thực phẩm), “Sticky Note Origami” (Origami giấy nhớ), “Origami tessellations” (Origami hoa văn trang trí nổi), …

4. Những quy tắc cơ bản không thể vi phạm trong Origami

Nghệ thuật Origami có một lịch sử phát triển lâu dài và đã hình thành nhiều loại Origami với các đặc điểm riêng. Mỗi người tham gia vào nghệ thuật này có thể chỉ cần tuân theo quy tắc của một loại cụ thể. Tuy nhiên, cũng có nhiều người yêu thích gấp giấy đã tìm hiểu kỹ về quy tắc của tất cả các loại Origami. Điểm đặc biệt của nghệ thuật Origami nằm ở việc người gấp chỉ sử dụng một tờ giấy duy nhất, mà không cần thêm keo hoặc băng dính. Điều này có nghĩa là người gấp phải giỏi và tỉ mỉ. Họ có thể sáng tạo ra nhiều cách gấp khác nhau để tạo ra nhiều hình dạng đa dạng.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   SMT là gì? Những những thông tin bổ ích liên quan đến SMT
Mô hình Origami con rồng

Hầu hết các mẫu gấp phức tạp dựa trên các mẫu cơ bản sau đó được sáng tạo thêm. Bốn mẫu cơ bản trong gấp giấy bao gồm: gấp diều, gấp cá, gấp chim và gấp ếch. Gấp động vật và hình khối đa diện là lựa chọn phổ biến của nhiều người để từ đó sáng tạo ra nhiều mẫu vật khác nhau. Dựa trên các hướng dẫn chi tiết, mỗi người có thể tạo ra cách gấp riêng theo sở thích của mình.

Người chơi Origami cũng phải tuân theo quy tắc Thuần khiết. Điều này có nghĩa là khi gấp một mẫu vật, bạn chỉ có thể chọn một loại Origami duy nhất. Người chơi không được phép kết hợp các loại Origami khác nhau khi gấp một mẫu vật. Vi phạm quy tắc này có nghĩa là bạn đã vượt ra khỏi ranh giới của nghệ thuật Origami.

Nguồn tham khảo:

Bài viết “Nghệ thuật gấp giấy Origami là gì?” của tác giả Nguyễn Quyền. Nguồn: https://designs.vn/nghe-thuat-gap-giay-origami-la-gi/

Bài viết “Vài nét về Origami” của tác giả Đinh Trường Giang Trang. Nguồn: https://origami.vn/2016/08/28/vai-net-ve-nghe-thuat-gap-giay-origami/

Bài tiểu luận “Nghệ thuật xếp giấy Origami Nhật Bản” của nhóm sinh viên trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.

Back to top button