Ngộ Tính Là Gì ? Trí 10 Vấn Đề Nhân Vị Trong Đạo Phật

Tôn Ngộ Không là một con khỉ thông minh phi phàm, nhưng vì lòng kiêu hãnh muốn trở thành “Tề Thiên Đại Thánh” mà nổi loạn, phải bị giam cầm 500 năm dưới Núi Ngũ Hành. Sau khi được cứu thoát, lại một lần lại muốn phóng túng, không tuân thủ quy tắc luật pháp, nên ông đã quyết định rời bỏ Đường Tăng và trở lại Hoa Quả Sơn sống như một yêu quái như trước đây.

Bạn đang xem: Ngộ tính là gì

Khi đi qua Đông Dương Đại Hải, Tôn Ngộ Không được Long Vương dạy bài học qua câu chuyện “Ba lần dâng giầy ở cầu Dĩ” giữa Trương Lương – tài nghệ số một của Hán Cao Tổ và vị tiên Hoàng Thạch Công. Trương Lương đã ba lần nhặt giầy cho Hoàng Thạch Công mà vẫn vui vẻ, kiên nhẫn, trong lòng không hề có khó chịu. Sau đó được Hoàng Thạch Công truyền cho quyển Thiên Thư và thành công. Long Vương còn nói với Ngộ Không: “Đại thánh ơi, nếu không tuân theo Đường Tăng, không chịu khó lao động và không chịu nghe người dạy bảo, cuối cùng chỉ là một con yêu quái mà thôi, không thể thành chánh quả là được!”.

Tôn Đại Thánh có trí thông minh cao, nên đã ngộ ra ngay lập tức, quay trở về đạo, sau đó đạt được thành quả chánh pháp, trở thành “Đấu Chiến Thắng Phật”.

Những người thông minh và có ngộ tính tốt như Tôn Ngộ Không thực sự rất hiếm. Bởi vì “thông minh” và “ngộ tính tốt” là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Trên thế giới này, người thông minh có rất nhiều, nhưng người có “ngộ tính tốt” lại rất ít.

Thông minh là gì, ngộ tính là gì?

Trí thông minh (IQ) có thể hiểu là khả năng suy luận từ những điều đã biết ra những điều chưa biết. Nó bao gồm khả năng suy luận logic, khả năng tính toán, trí nhớ và sự sáng tạo. Nghiên cứu về não bộ đã chỉ ra rằng trí thông minh là khả năng liên kết các tế bào thần kinh trong não bằng tín hiệu điện não. Nói cách khác, một bộ não mà các tế bào thần kinh không bị cô lập và có nhiều con đường kết nối giữa chúng sẽ thông minh hơn.

Tuy nhiên, “ngộ tính” thì khác. “Ngộ tính” chủ yếu liên quan đến khả năng cảm nhận trực tiếp mà không thông qua diễn giải, lập luận, chứng minh… hoặc còn được gọi là năng lực trực nhận. Nó cũng bao gồm một phần đức tin và một phần từ lòng thiện lương của con người. “Ngộ tính” ban đầu được sử dụng trong tôn giáo và là một sản phẩm của văn hóa tu luyện phương Đông, nhưng dần dần đã trở thành một khái niệm được đồng nhất với trí thông minh (IQ) trong đời sống hàng ngày.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   HRM là gì? Sự khác biệt giữa HRM và HRD

Vì vậy, thông minh và ngộ tính là hai khái niệm tương đối độc lập. Người thông minh có thể đồng thời có ngộ tính cao. Nhưng để làm được điều đó, họ phải có lòng cởi mở, không khép kín mình trong một định nghĩa cụ thể. Họ cũng phải có tâm tính tốt, đạo đức và tĩnh tại. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, những người thông minh nhưng có tâm tính phức tạp, lắt léo và náo động lại thiếu ngộ tính tốt.

Người thông minh có thể đồng thời có ngộ tính cao, nhưng có thể dễ bị thông minh che lấp đi ngộ tính của mình. (Ảnh: Youtube)

Thông minh nhưng không đúng đạo, đơn giản nhưng ngộ tục

Phượng Thư trong tiểu thuyết Hồng Lâu Mộng là một ví dụ điển hình về người thông minh và sắc sảo. Cô không từng đi học nhưng lại có khả năng tính toán chính xác như một kế toán thực thụ. Ở tuổi 17, cô đã đảm nhận công việc của hai phủ lớn Ninh, Vinh – hai gia đình giàu có và quyền lực, có rất nhiều công việc phải quản lý, rất nhiều khoản chi tiêu cần phải quyết định. Phượng Thư có khả năng điều chỉnh và quản lý tài chính rất xuất sắc, thực sự là một tài năng hiếm có trong lĩnh vực kinh tế.

Tuy nhiên, cô cũng có nhiều âm mưu độc đoán, hay làm hại người và suốt đời cô ít khi làm việc có ích thật sự. Cô cũng không tin vào vị Phật. Một lần, cô nói với lão ni Tịnh Hư của thiền viện Thủy Nguyệt rằng: “Sư già nhất định hiểu rõ tính tôi. Tôi chưa bao giờ tin vào quy luật báo ứng của âm tư địa ngục gì cả. Bất kể việc gì tôi đã làm, tôi đã làm rồi. Nếu họ mang ba ngàn lạng bạc đến đây, tôi sẽ giúp nói giùm”.

Vì vậy, trước khi qua đời, Giả Mẫu đã nhắc nhở Phượng Thư rằng: “Con ơi, con quá thông minh, sau này hãy tu luyện để đạt được phúc lành! Tôi không tu luyện, chỉ có lòng thiện trí nhiệt huyết thôi”. Cuối cùng, Phượng Thư chỉ sống không đến 30 tuổi, mắc bệnh và qua đời mà không ai quan tâm. Trước khi chết, cô còn bị ma quỷ ám ảnh, thật đáng buồn như trong bài thơ “Thông minh lụy”:

“Việc đời tỏa sáng thông minh

Công mình, công đức chân tình vẫn sai

Sống cả đời bế tắc cùng

Khi chết, nổi tiếng là người tinh ranh”.

Người thông minh như vậy, gần giống yêu tinh hơn là Đức Phật. Tâm họ luôn luôn nghĩ ra những thủ đoạn kỳ quặc, họ đã cách xa bản chất Thiện tự lúc sinh ra của con người.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Zalo web là gì? Có nên dùng Zalo trên trình duyệt web không?

Trái ngược với Phượng Thư yếu đào tơ nhưng tâm trí sắc nhọn, Lỗ Đề Hạt trong tiểu thuyết Thuỷ Hử là một con người rất đơn giản, thuần hậu. Ông sống một cuộc đời bình dị, tính cách chân thật rõ ràng. Bề ngoài ông có vẻ lỗ mãng, nhưng tâm tư lại rất thẳng thắn, lương thiện. Ông dùng đôi đấm để giải quyết vấn đề, nhưng ý thức về công lý, khi gặp tình huống bất bình, ông sẵn sàng tha lỗi, đó là người trung thành nhất của Thủy Hử. Ông đã dùng ba cước đánh chết Trấn Quan Tây Trịnh Đồ để cứu một cô gái mà ông chưa từng quen biết.

Trong cuộc đời náo nhiệt này, ông đã chịu đựng nhiều tai ương vì thiên hạ, nhưng ông vẫn giữ được sự thoải mái trong tâm hồn, vẫn luôn rất phóng khoáng. Ý thức của ông đơn giản, tình hậu, đôi khi có vẻ như một đứa trẻ, không có những ẩn ức như Võ Tòng, cũng không phức tạp như quân sư Trí Đa Tinh Ngô Dụng hay nhiều tâm danh lợi như thủ lĩnh Tống Giang. Chỉ có những người như ông mới dễ dàng đạt được Đạo. Cuối cùng, trong sự tĩnh lặng của nửa đêm, khi nghe tiếng sóng triều trên sông Tiền Đường, Lỗ Trí Thâm đã đạt được sự ngộ cao nhất, hoàn toàn thoát khỏi cảnh trần tục, và thốt ra một câu “Từ nay mới biết ta là ta” rồi qua đời.

Lỗ Trí Thâm bên ngoài dường như lỗ mãng, không có ai để ý, nhưng bên trong ông lại là người thức thời trực nhận và đã ngộ ra chân lý cuộc sống và đạt đến Đạo. (Ảnh: Youtube)

Tâm đơn giản, chất phác mới học được công phu tuyệt vời

Nếu nói về thông minh và ngộ tính, cặp đôi Quách Tĩnh – Hoàng Dung trong tiểu thuyết Xạ Điêu Tam Bộ Khúc – Kim Dung là một minh chứng rõ ràng. Hoàng Dung thông minh, xuất sắc hơn người, nhưng không thể học được kỹ năng “Song thủ hỗ bác” vì tâm trí của cô quá phức tạp, không thể yên tĩnh. Ngược lại, những người có tư duy đơn giản như Châu Bá Thông, Tiểu Long Nữ và thậm chí Quách Tĩnh có thể học được. Vì sao lại như vậy?

“Song thủ hỗ bác” là môn phương pháp sử dụng hai tay để thực hiện hai bài quyền khác nhau, hỗ trợ lẫn nhau giống như hai cao thủ của hai môn phái cùng sát cánh. Bài học đầu tiên của môn này là hai tay cùng vẽ hai hình, một tay vẽ hình vuông, một tay vẽ hình tròn. Châu Bá Thông, Quách Tĩnh, Tiểu Long Nữ với tư duy đơn giản, trong sạch và chân thành chỉ cần tĩnh tâm là có thể làm được. Trong khi đó, Hoàng Dung không thể. Hoàng Dung là người rất thông minh và biến đổi, nhưng tâm trí của cô quá náo động, có quá nhiều ý nghĩ phức tạp đồng thời xâm nhập, làm cho cô không thể yên tâm. Tâm trí của cô như con khỉ nhảy nhót, hoặc như con ngựa không bị kiềm chế, người ta gọi là “tâm viên ý mã”. Khi tâm không thể yên tĩnh, làm sao có thể nhận ra điều gì được?

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Turn up là gì? Cách sử dụng Turn up trong tiếng Anh

Hoàng Dung còn sử dụng tâm trí hoạt bát để đánh giá Dương Quá, vì cô cho rằng Dương Quá cũng giống mình. Ngược lại, Quách Tĩnh luôn nhìn Dương Quá với ánh mắt thuần khiết và từ bi, với một tâm tình rất yên tĩnh của người tu hành. Vì vậy, với Hoàng Dung, Dương Quá có thể rất mưu mẹo, nhưng với Quách Tĩnh, Dương Quá không thể không trở thành một người đứng đầu hiền lành. Bởi ông thực sự tin rằng Dương Quá là một người tốt, lòng ông đầy lòng thương xót và từ bi đối với Dương Quá, vì vậy Dương Quá, người thường dao động giữa chính đạo và tà đạo, đã bị ông dẫn đến con đường chính. Hoàng Dung cuối cùng phải thừa nhận khả năng nhìn người và khả năng cảm nhận của Quách Tĩnh, dù trí tuệ của cô cao hơn rất nhiều.

Châu Bá Thông bề ngoài thì trông như một người già nhưng bên trong lại như một đứa trẻ, cuối cùng ông đã ngộ đạo. (Ảnh: Youtube)

Trí thông minh chỉ là phần cỏn con, trong khi ngộ tính mới là gốc rễ khiến cuộc sống tinh thần thực sự phát triển. Có những người rất thông minh, nhưng “có tài mà cậy chi tài, chữ tài liền với chữ tai”. Những người thông minh thường dễ có tính tự tin, sử dụng đầu óc sắc bén để đạt được lợi ích “thực tế” từ tay người khác, dẫn đến tổn hại đạo đức và tạo ra những hậu quả xấu.

Thông minh không phải lúc nào cũng là niềm phúc. Nhưng ngộ tính tốt chắc chắn là phúc, vì người có ngộ tính tốt có thể kiên nhẫn, có thể chịu đựng, có thể tha thứ và biết khoan dung. Điều đáng mong chờ cho họ là những phúc báo tốt lành, và nếu họ tu luyện theo Đạo, họ cũng có thể đạt được thành công cuối cùng.

  • Tại sao không thể comment trên Facebook
  • Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng kỳ ảo
  • Altered có nghĩa là gì
  • Tại sao Facebook không có mục người theo dõi
Back to top button