Cổng thông tin điện tử

Trong bối cảnh toàn quốc đang chuẩn bị cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII tại Hà Nội từ ngày 25/1 đến 2/2/2021, việc đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện Đại hội các cấp và toàn quốc là một công việc quan trọng, đóng góp vào thành công ban đầu của Đại hội và thực hiện nhiệm vụ quyết định trong kỳ nhiệm kỳ tới. Trước và trong Đại hội, hầu hết các đại biểu đã đóng góp ý kiến một cách nghiêm túc và trách nhiệm vào dự thảo văn kiện Đại hội các cấp. Tuy nhiên, do không phân biệt rõ ràng, nhiều ý kiến vẫn đang lưỡng lự khi so sánh chỉ số GRDP trên đầu người trung bình của tỉnh với thu nhập trung bình trên đầu người của các huyện, thị xã và thành phố. Đặc biệt, gần đây, sau khi tỉnh Quảng Ninh báo cáo tăng trưởng kinh tế (GRDP) năm 2020 tăng 10,05% và GRDP trên đầu người ước tính đạt 6.700 USD (tương đương với 155 triệu đồng/người), là mức cao nhất trong miền Bắc và cả nước, đã có nhiều ý kiến đặt câu hỏi và nghi ngờ về thông tin này. Thực tế, tổng sản phẩm nội địa hoặc tổng sản phẩm trên địa bàn trên đầu người (thường được gọi là GRDP/GRDP trên đầu người) và thu nhập trên đầu người là hai chỉ số hoàn toàn khác nhau về khái niệm, phương pháp tính toán, ý nghĩa và mục đích sử dụng.

Sơ đồ biểu thị mối quan hệ giữa GRDP/GRDP và tổng thu nhập dân cư.

GRDP hoặc GRDP trên đầu người là một chỉ số tổng thể phản ánh giá trị mới của hàng hóa và dịch vụ được tạo ra trong nền kinh tế trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm) tính trung bình cho mỗi dân cư; được tính bằng cách chia tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) cho số dân trung bình. GRDP hoặc GRDP trên đầu người là một chỉ số quan trọng được sử dụng để so sánh và đánh giá mức độ phát triển kinh tế và mức sống của dân cư giữa các quốc gia hoặc giữa các khu vực, tỉnh thành trong cả nước; là một trong những nguyên tắc để tính chỉ số phát triển con người (HDI). Thu nhập trên đầu người được tính bằng cách chia tổng thu nhập của hộ gia đình (tổng thu nhập của dân cư) trong một năm cho số lượng người trong hộ. Để tính chỉ số này, đầu tiên cần tính tổng thu nhập của hộ gia đình. Thu nhập của hộ gia đình bao gồm: thu nhập từ công việc, lương bổng; thu nhập từ sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản (sau khi trừ đi chi phí sản xuất và thuế sản xuất); thu nhập từ sản xuất các ngành nghề không nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản (sau khi trừ đi chi phí sản xuất và thuế sản xuất); thu nhập khác bao gồm các khoản tiền biếu, lương bổng, tiết kiệm lãi… Thu nhập trên đầu người phản ánh kết quả về thu nhập, mức sống và sự chênh lệch giàu nghèo giữa các tầng lớp dân cư, là cơ sở để xác định chính sách loại bỏ nghèo, giảm đói, nâng cao mức sống của nhân dân; không được sử dụng trong tính toán HDI.* Khác biệt về nội dung, phương pháp tính toánChủ yếu là do khác biệt về nội dung, phương pháp tính toán GRDP và thu nhập trên đầu người. Những yếu tố của hai chỉ số này khác nhau ở chỗ một bên là giá trị mới được tạo ra trên lãnh thổ, không phân biệt quyền sở hữu và sử dụng (GRDP); một bên là thu nhập thuộc quyền sở hữu và sử dụng của dân cư sinh sống trên lãnh thổ, không phân biệt nguồn gốc (tổng thu nhập dân cư). Để biểu thị mối quan hệ giữa GRDP/GRDP và tổng thu nhập dân cư của tỉnh bằng một mô hình, cần có một số giả định để đơn giản hóa vấn đề như sau:- Thu nhập của người lao động, bao gồm:+ Tiền công, tiền lương và các khoản thuộc chi phí sản xuất, kinh doanh của các khu vực kinh tế trên địa bàn tỉnh đều được người lao động, dân cư trong tỉnh hưởng toàn bộ (thực tế có sự chênh lệch giữa thu nhập của người lao động trong tỉnh làm việc ngoài tỉnh và thu nhập của người trong tỉnh làm việc tại tỉnh).+ Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh (lợi nhuận) của các doanh nghiệp trên địa bàn thuộc sở hữu của dân cư trong tỉnh (thuộc GRDP).- Thặng dư: Chỉ bao gồm thu nhập từ sản xuất kinh doanh của các cơ sở kinh tế trên địa bàn không phải là sở hữu của dân cư trong tỉnh và của các tổ chức khác (không phải là hộ gia đình hoặc cá nhân thành viên hộ gia đình).- Thu nhập sở hữu: Toàn bộ thu nhập thuần từ yếu tố sở hữu vốn, tài sản; thuê, mướn quyền sử dụng, bản quyền sáng chế, nhãn hiệu,… được dân cư trong tỉnh sở hữu và sử dụng.- Thu nhập chuyển nhượng hiện hành: Toàn bộ thu nhập thuần từ các khoản chuyển nhượng hiện hành đều làm tăng thu nhập của dân cư trong tỉnh với mục đích chi tiêu cuối cùng.- Các khoản thuế, khấu hao tài sản cố định được hiểu theo phạm vi của GRDP.Trong sơ đồ trên, hình elip bên trái biểu thị GRDP; hình elip bên phải biểu thị tổng thu nhập dân cư. Chỉ có một phần chung duy nhất là thu nhập của người lao động – là phần giao của hai hình elip. Được tính trong GRDP nhưng không được tính vào tổng thu nhập dân cư là thuế sản xuất (thuộc về Nhà nước), khấu hao tài sản cố định (do các đơn vị kinh tế tính vào chi phí để tái đầu tư) và thặng dư (với giả định trên rằng là thu nhập của doanh nghiệp, nhà đầu tư). Ngược lại, tổng thu nhập dân cư bao gồm cả thu nhập sở hữu và thu nhập chuyển nhượng hiện hành không được tính vào GRDP.* Khác biệt trong quy định pháp lý và số liệu chỉ tiêuTheo Thông tư số 02/2011/TT-BKHĐT ngày 10/1/2011 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh có chỉ tiêu GRDP trên đầu người trung bình (mã số T0605) và thu nhập trên đầu người trung bình (mã số T1702); trong khi hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp huyện không có hai chỉ tiêu này. Hệ thống chỉ tiêu thống kê ban hành kèm theo Quyết định số 54/2016/QĐ-TTg ngày 19/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ thay thế Thông tư số 02/2011/TT-BKHĐT và loại bỏ chỉ tiêu thu nhập trên đầu người của tỉnh, chỉ còn lại chỉ tiêu GRDP trên đầu người (mã số T0505). Tuy không có trong hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp huyện, nhưng để so sánh với bình quân toàn tỉnh, hầu hết Nghị quyết nhiệm kỳ 2015-2020 và 2020-2025 của Đảng bộ các huyện, thị xã và thành phố đều có chỉ tiêu thu nhập trên đầu người. Do đó, GRDP hoặc GRDP trên đầu người và thu nhập trên đầu người là hai chỉ tiêu hoàn toàn khác nhau; thu nhập trên đầu người luôn thấp hơn GRDP hoặc GRDP trên đầu người. Do đó, các cán bộ, đảng viên và nhân dân không cần phải lo lắng về số liệu chỉ tiêu thu nhập trên đầu người của các huyện, thị xã và thành phố thấp hơn GRDP trên đầu người của toàn tỉnh.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Truyện ngụ ngôn là gì? Ý nghĩa, mục đích truyện ngụ ngôn Việt Nam
Back to top button