Đất phèn là gì? Biện pháp cải tạo đất phèn hiệu quả

Việt Nam là một trong những quốc gia có diện tích đất phèn lớn, gây nhiều khó khăn cho nông dân trong việc trồng trọt. Hôm nay, hãy cùng CCV Group tìm hiểu về khái niệm và cách cải tạo đất phèn một cách hiệu quả nhất.

> Tham khảo:

  • Đất mặn là gì? Cải tạo đất mặn và gieo trồng hiệu quả

Đất phèn là gì?

Đất phèn, hay còn được gọi là đất nhiễm phèn, thường được hình thành tại các vùng đất trũng cửa sông, đầm lầy hoặc vùng đất lâu ngày không được cải tạo, khiến hàm lượng lưu huỳnh tăng cao. Đất phèn chứa các chất độc từ gốc sunfat (SO42-) và có độ pH từ 2-4. Môi trường đất bị phá hủy cần phải được cải tạo và rửa phèn trước khi có thể sử dụng lại. Điều này tác động tiêu cực lên động thực vật và vi sinh có lợi cho cây trồng.

Đất phèn là gì?
Đất phèn là gì?

Phân bổ

Hiện nay, trên thế giới có khoảng 15 triệu ha đất phèn, chủ yếu tập trung ở Đông Nam Á. Trong đó, Việt Nam và Indonesia là hai quốc gia có lượng đất phèn lớn nhất. Tại Việt Nam, đất phèn phân bố chủ yếu ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Lợi ích sức khỏe của inulin đối với sức khỏe

Đặc điểm và phân loại đất phèn

Đất phèn có đặc điểm là chứa nhiều lưu huỳnh. Có hai loại đất phèn là đất phèn tiềm tàng và đất phèn hoạt động:

Đất phèn tiềm tàng

Potential acid sulfate soils – PASS

Đất phèn hoạt động

Actural acid sulfate soils – AASS

Đất phèn có chứa sắt sulfit (Pyrite- FeS2), đất đã bị oxi hóa và có thể tạo ra axit sunfuric (H2SO4) khi bị đào xới hoặc rửa trôi. Độ pH của đất phèn thường lớn hơn 7,5 hoặc nhỏ hơn 4, đôi khi chỉ khoảng 3,5. Do điều kiện axit, đất phèn thường có màu xanh xám hoặc xanh lá. Đất phèn có màu từ nâu đậm tới nhạt, thường có những đốm màu vàng và màu cam. Đất phèn thường bão hòa nước và ẩm ướt, trong khi đất phèn thường khô và có kết cấu cục bộ.

Đặc điểm của đất phèn
Đặc điểm của đất phèn

Độ pH của đất phèn là bao nhiêu?

Độ pH của đất phèn phụ thuộc vào loại đất phèn, có thể nằm trong khoảng từ 2-7,5.

Trồng cây gì trên đất phèn?

Để trồng cây trên đất phèn nhiễm phèn, cần phải xác định xem độ pH của đất có phù hợp cho việc gieo trồng hay không. Độ pH hợp lý mới cho phép cây trồng phát triển tốt.

Các loại cây trồng phổ biến trên đất phèn:

  • Cây chịu axit: có mối quan hệ trực tiếp với môi trường axit. Ví dụ: cỏ sậy, hoa súng…
  • Cây chịu muối: thường có ở vùng cửa sông, đầm lầy có đặc tính đất axit. Ví dụ: đước, mắm, vẹt, sú, cỏ xạ tử biển…
  • Cây chịu ngập úng: thường xuất hiện ở đầm lầy có đất axit. Ví dụ: tràm, phi lao…
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Quy định mở tờ khai hải quan như thế nào?

Nguyên nhân hình thành đất phèn

Đất phèn được hình thành khi mực nước biển dâng cao ở khu vực có chứa các loại đá trầm tích, làm cho muối sunfat trong nước biển kết hợp với trầm tích. Đất nhiễm phèn ảnh hưởng tiêu cực đến các vi sinh vật có lợi cho đất.

Đất phèn khi khô thường có mặt cứng, nứt nẻ, gây ảnh hưởng đến hoạt động trồng trọt.

Tác động của đất phèn đối với cây trồng

Đất phèn không thể tự cải tạo, thiếu dưỡng chất, hạn chế khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng và sự phát triển của cây trồng. Cây trồng thường phát triển kém và mang lại sản lượng thấp.

Một số hiện tượng thường gặp khi trồng cây trên đất phèn bao gồm chết mạ (cây lúa), chết mầm, lá bị vàng, chậm trổ bông…

Tác hại của đất phèn đối với cây trồng
Tác hại của đất phèn đối với cây trồng

Cải tạo đất phèn

Biện pháp thủy lợi

Để trồng trọt thuận lợi trên vùng đất phèn, việc đầu tiên cần làm là áp dụng biện pháp thủy lợi. Xây dựng hệ thống thủy lợi giúp rửa phèn và giảm mực nước ngầm. Đồng thời, cần đắp đê để ngăn nước biển tràn vào vùng đất.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   Chuyển đổi số – Digital Transformation là gì? | Magenest – Blog Thú Vị

Bón vôi

  • Vôi cung cấp canxi cho cây trồng, giúp cây chắc khỏe và kháng bệnh.
  • Vôi ngăn chặn quá trình suy thoái của đất.
  • Vôi khử được tác động của muối: bón vôi bằng cách trực tiếp rải lên đất đã được xới và ngập nước. Sau khi rải vôi, cần bừa để vôi thẩm thấu sâu vào đất trong 1-2 ngày trước khi rút nước.

Cày sâu và phơi ải

Cày sâu và phơi ải là một phương pháp cải tạo đất phèn khá hiệu quả. Có câu “Một lần cày ải, bằng một lần bón phân” truyền miệng trong dân gian.

Cày sâu giúp đát trở nên tơi xốp, thúc đẩy quá trình chua hóa và sau đó dùng nước để rửa phèn.

Lên luống

Phương pháp lên luống giúp rửa trôi đất phèn đã bị hòa tan xuống rãnh.

Sử dụng phân bón

Sử dụng các loại phân bón hữu cơ như phân đạm, phân vi lượng, phân lân để cung cấp thêm dinh dưỡng cho đất.

Các bước cải tạo đất phèn
Các bước cải tạo đất phèn

Ý nghĩa của việc cải tạo đất phèn

Việc cải tạo đất phèn và đất ngập mặn sẽ giúp tăng cường hiệu quả sử dụng đất và phát triển cây trồng, đồng thời nâng cao kinh tế.

Hi vọng thông qua bài viết này, bà con nông dân đã hiểu rõ hơn về khái niệm “đất phèn” và tìm được phương pháp cải tạo đất phèn hiệu quả. Từ đó, cải thiện sản lượng cây trồng và chất lượng cuộc sống.

Back to top button