Cà cuống: Không chỉ là món ăn độc đáo

Cà cuống là một loài động vật phổ biến trên khắp nước ta. Ngoài việc sử dụng làm thức ăn bổ dưỡng, người dân còn biết tận dụng nó làm vị thuốc điều trị bệnh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc điểm, công dụng và cách sử dụng của loại dược liệu này.

1. Cà cuống là con gì?

  • Tên gọi khác: Sâu quế, Đà cuống.
  • Tên khoa học: Belostoma indica Vitalis (Lethocerus indicus Lep).
  • Họ khoa học: Họ Chân bơi (Belostomatidae).

Cà cuống đã được thêm vào Sách đỏ quốc gia để bảo vệ và nuôi phát triển.

1.1. Đặc điểm của loài Cà cuống

Đây là một loại côn trùng non có hình dáng giống con gián.

  • Mình dài 7 – 8 cm, rộng 3 cm, màu nâu xám, có nhiều vạch đen.
  • Đầu nhỏ, hình tam giác, có hai mắt tròn và to, miệng là một ngòi nhọn để hút thức ăn.
  • Ngực dài bằng 1/3 thân, có 6 chân dài, mạnh mẽ, chia đốt và có móng nhọn sắc. Hai chân trước được sử dụng để vỗ và giữ mồi, 2 chân giữa và sau giúp côn trùng bơi lội dưới nước.
  • Bụng màu vàng nhạt, có lông mịn. Ở trên, có một bộ cánh mỏng màu trắng.
  • Trứng có hình bầu dục, kích thước 3,5 mm, màu trắng mờ.

Khi mở bụng Cà cuống, ta sẽ thấy một bộ máy tiêu hóa dài khoảng 45 cm, bao gồm:

  • Một ống họng nhỏ ở trên đầu, có đầu dưới hình bầu nước.
  • Ngay bên cạnh bầu nước này là 2 ngòi nhọn có thể được con Cà cuống thò ra. Khi kéo mạnh ngòi này, toàn bộ bộ máy tiêu hóa có thể bị lòi ra.
  • Ở phía dưới ngực, gần lưng có hai ống nhỏ gọi là bọng. Mỗi ống dài khoảng 2 – 3 cm, rộng 2 – 3 mm, màu trắng, chứa một chất lỏng thơm, đó chính là tinh dầu Cà cuống. Tuy nhiên, chỉ có con đực mới phát triển được tuyến tạo ra chất này.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Từ tượng thanh là gì? Ví dụ từ tượng thanh

Tinh dầu Cà cuống là một vũ khí để tấn công con mồi, đẩy lùi đối thủ và thu hút con cái để giao phối.

Loài này rất tham ăn, chúng tấn công và hút máu các loài động vật khác như tôm, tệp, cá con, ếch…

Mùa sinh sản thường diễn ra vào tháng 5 – 8 theo lịch dương.

1.2. Phân bố và thu hoạch

Loài động vật này thường sống ở khu vực Viễn Đông như Nga hay các vùng nhiệt đới từ Ấn Độ đến Úc. Ở Việt Nam, Cà cuống có mặt trong các tỉnh từ Bắc đến Nam, nhưng phổ biến nhất ở miền Bắc. Chúng sống trong ruộng nước, hồ, ao và kênh rạch… Môi trường ô nhiễm do sử dụng thuốc trừ sâu và phân hóa học đã khiến cho loài côn trùng này trở nên hiếm và nguy cơ bị tuyệt chủng.

Khi nằm dưới nước, Cà cuống thường bám vào cây cỏ, đầu chụm xuống, đuôi hướng lên, để đưa đuôi lên mặt nước. Điều này cho phép phần có thể hơi trên cơ thể của Cà cuống tiếp xúc với không khí, giúp cho việc hô hấp và bơi lội của loài côn trùng này. Trạng thái này cũng giúp Cà cuống chờ đợi mồi.

Cà cuống đã được thêm vào Sách đỏ quốc gia để bảo vệ và nuôi phát triển
Cà cuống đã được thêm vào Sách đỏ quốc gia để bảo vệ và nuôi phát triển

1.3. Phần của Cà cuống được sử dụng làm thuốc

Các phần của Cà cuống được sử dụng làm thuốc bao gồm thịt, trứng và tinh dầu:

  • Thịt và trứng: Sau khi bắt Cà cuống, đem về, lược bỏ cánh, thường được sử dụng tươi sống hoặc hấp chín, sau đó băm nhỏ để làm gia vị đặc biệt cho món nước chấm bánh cuốn và nước dùng bún thang. Phần này chứa nhiều protein với hàm lượng cao, các chất béo và các vitamin.
  • Tinh dầu, được lấy từ con Cà cuống đực, có dạng chất lỏng trong suốt, có mùi thơm đặc trưng.
Có Thể Bạn Quan Tâm :   Vải Taffeta là gì? Vải Taffeta được tạo ra như thế nào và có đặc điểm gì?

Phương pháp lấy tinh dầu như sau:

  • Đặt bụng của Cà cuống xuống.
  • Sử dụng đầu nhọn của que tre hoặc mũi dao để cắt một đường ngang ngay giữa đôi chân thứ 3.
  • Chụm bụng Cà cuống xuống để nhìn thấy 2 túi chứa tinh dầu.
  • Sử dụng đồ kẹp để gặp và rút túi tinh dầu ra, cần thao tác nhẹ nhàng để tránh làm rách túi.
  • Châm túi để tinh dầu chảy hết vào lọ khô, sạch, và đậy kín.
  • Số lượng tinh dầu thu được phụ thuộc vào kích thước con và tinh dầu, trung bình một con cho khoảng 0,02 ml; 1.000 con đực mới thu được khoảng 20 ml.
Tinh dầu Cà cuống có dạng chất lỏng trong suốt, có mùi thơm đặc trưng
Tinh dầu Cà cuống có dạng chất lỏng trong suốt, có mùi thơm đặc trưng

1.4. Bảo quản thuốc

Để bảo quản tinh dầu Cà cuống lâu, cần chứa trong lọ có nắp được đóng kín. Vì khi tiếp xúc với không khí, tinh dầu dễ bay hơi.

Ngoài Cà cuống, Quy bản cũng là một loại thuốc bổ thận từ động vật. Để biết thêm thông tin: Quy bản: Một loại thuốc bổ dưỡng từ loài rùa

2. Thành phần hóa học – Tác dụng

2.1. Thành phần hóa học

Mỗi bộ phận của loài côn trùng này chứa các thành phần khác nhau. Ví dụ như thịt và trứng chứa nhiều protein, chất béo và các vitamin… Trong tinh dầu, có một chất thơm được xác định là Hexanol acetate.

Ngày nay, ngoài tinh dầu thiên nhiên, cũng đã tổng hợp một số tinh dầu Cà cuống nhân tạo. Tuy nhiên, mùi vị của chúng không hoàn toàn giống với tinh dầu Cà cuống thiên nhiên.

2.2. Tác dụng y học hiện đại

Các nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng tinh dầu này có tác dụng như một chất kích thích thần kinh khi sử dụng ở liều thấp. Nó có thể kích thích tinh thần và tăng khả năng sinh dục ở mức độ nhẹ. Nó có thể được sử dụng trong một số trường hợp yếu sinh lý ở nam giới.

2.3. Tác dụng y học cổ truyền

Cà cuống có vị ngọt, cay, tính bình, không độc.

Tác dụng: Bổ thận, tráng dương, hỗ trợ tiêu hóa.

Để biết thêm về một loại dược liệu khác từ động vật có tác dụng tráng dương: Lộc nhung: Một loại thuốc bổ thận, tráng dương quý giá.

Có Thể Bạn Quan Tâm :   NGUYÊN NHÂN FACEBOOK BỊ CHECKPOINT VÀ CÁCH XỬ LÝ
Loại thuốc bổ dưỡng độc đáo và được rất yêu thích ở nhiều vùng
Loại thuốc bổ dưỡng độc đáo và được rất ưa chuộng ở nhiều vùng

3. Cách sử dụng Cà cuống

Cà cuống thường được chế biến thành thức ăn bổ dưỡng cho con người.

  • Người Trung Quốc ăn loài côn trùng này bằng cách luộc với một chút muối ở Quảng Châu hoặc xào với dầu mè ở Bắc Kinh.
  • Ở Singapore, “fwai fa shim im” là một món Cà cuống được ưa chuộng.
  • Ở Việt Nam, loại động vật này có thể được chế biến bằng cách loại bỏ chân, cánh, đuôi sau đó hấp trong chõ hay nướng trên lò than để ăn. Cũng có thể sử dụng con nguyên chế để cắt nhỏ và chiên mỡ để ăn ngon ngay hoặc ướp muối để dùng sau. Các cái con cái Cà cuống không có túi chứa tinh dầu nên thường chỉ ăn trứng hoặc rang, chiên…
  • Tinh dầu là một loại gia vị quý giá được pha vào nước mắm, không thể thiếu trong các món ăn truyền thống như bún chả, bún thang, chả cá, bánh cuốn. Chính nhờ nó mà các món ăn trên có hương vị đặc trưng của nghệ thuật ẩm thực truyền thống Hà Nội.

4. Lưu ý

Khi sử dụng Cà cuống với liều nhỏ, nó có tác dụng kích thích thần kinh và tăng cường sinh lực tình dục ở mức độ nhẹ, tuy nhiên, khi sử dụng với liều cao có thể gây nhiễm độc.

Người dân thường sử dụng tinh dầu Cà cuống với liều rất nhỏ khi ăn những món ăn nhiều mỡ như bánh cuốn, bún thang.

Cà cuống là một loại dược liệu truyền thống được sử dụng từ lâu trong cộng đồng dân gian. Với nhiều tác dụng quý, dược liệu này được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc và cũng trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa các tác dụng của dược liệu đối với sức khỏe, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để kiểm soát rủi ro và tránh các tác dụng không mong muốn.

Back to top button